Serwis meteorologiczny Szefostwa Służby Hydrometeorologicznej Sił Zbrojnych RP
Rejestracja

Wszystkie dane podawane są w czasie UTC za wyjątkiem miejsc gdzie jest jednoznacznie podane, że jest inaczej. Dane podawane w serwisie mają charakter informacyjny!!!
Informacje w sprawie dostępu do serwisu pod numerem tel. +48 261-828-559 lub +48 261-828-138
Informacja dla żołnierzy i pracowników wojska: Prosimy o niezwłoczną zmianę adresu e-mail w profilu użytkownika na pocztę w domenie @ron.mil.pl

dla okresu - czerwiec 2022
 

               Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: CZERWIEC 2022 


Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

2022

 

 

 

 

Maj 2022

 

Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

CZERWIEC 2022

 

Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – CZERWIEC 2022. 4

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków.. 4

1.2. Migracje/przeloty ptaków.. 5

1.3. Miejsca koncentracji 5

1.4. Lęgowiska. 5

1.5. Obszary MRT. 6

1.6. Lotniska. 6

1.7. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji 7

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW... 8

2.1. Rejon Północno-wschodni 8

2.2. Rejon Północno-zachodni 8

2.3. Rejon Południowo-zachodni 9

2.4. Rejon Południowo-wschodni 10

3. MAPY. 11

 

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – CZERWIEC 2022

 

Poniżej wskazano informacje dla końca okresu migracji wiosennej i okresu lęgowego ptaków (czerwiec). Na podstawie dostępnych informacji o występowaniu i zachowaniu ptaków wskazano obszary podwyższonego zagrożenia dla operacji lotniczych na niskich wysokościach. Przeloty nad wskazanymi obszarami powinny być określone jako te z podwyższonym stopniem zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami pojedynczych śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Dodatkowymi elementami jest też liczba statków powietrznych. Przy przelocie kilku statków powietrznych przez obszar koncentracji ptaków ryzyko dla kolejnych statków powietrznych wlatujących nad ten obszar wzrasta z uwagi na efekt przepłoszenia dużych gatunków ptaków przez pierwsze, nadlatujące maszyny. Jest to szczególnie istotne dla niskich przelotów śmigłowców. Najbardziej ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.

Aktualne informacje o migracji ptaków dla obszarów przy granicy z Niemcami, dostępne są na stronie FlySafe: http://www.flysafe-birdtam.eu/test_de/radar.html (mapa 6).

 

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków

Chłodna wiosna, zarówno czerwiec jak i maj nieznacznie opóźniły kolejne fazy wegetacji lecz w niewielkim stopniu wpłynęły na migrację i rozpoczęcie lęgów przez ptaki. Wyraźnie mniejsze opady niż w roku poprzednim przyczyniły się do ograniczenia miejsc koncentracji ptaków wodnych do znanych terenów jak dolina Biebrzy, duże kompleksy stawów hodowlanych, w większości objętych ochroną sieci Natura 2000 (Mapa 2). Natomiast krótkie okresy napływu gorącego powietrza sprzyjały pojawom gatunków z południa Europy (np. sepów płowych, orłów cesarskich).

  

1.2. Migracje/przeloty ptaków

Migracja może być jeszcze intensywniejsza i dotyczyć głównie dnia nie zaś nocy, jedynie w pierwszej połowie czerwca w rejonie Wybrzeża (głównie Mierzeja Wiślana i Półwysep Helski), szczególnie w okresach dobrej pogody. Na zobrazowaniu radarowym, wyraźnie widać, że w przeciwieństwie do migracji w kwietniu/maju, dzienna migracja jest wyraźnie intensywniejsza niż ta w okresie nocnym (Mapa 6).  Migracja dzienna dotyczy m.in. ptaków szponiastych średniej wielkości np. trzmielojada. Pozostała migracja drobnych ptaków będzie słabo zaznaczona i będzie szybko wygasać. Jednak wciąż zaleca się unikać niskich przelotów (poniżej 2000 ft AGL) wzdłuż wybrzeża.

Duża część migracji dziennej zachodzić będzie na wysokościach poniżej 5000 ft AGL. Jednak w dobrych warunkach pogodowych większe ptaki szponiaste (np. orlik krzykliwy, trzmielojad) mogą przemieszczać się na wysokościach do ok. 10 000 ft AGL. Nocna migracja ptaków będzie wyraźnie słabsza niż w maju (mapa 6).

 

1.3. Miejsca koncentracji  

W czerwcu większe koncentracje ptaków związane będą głównie z obszarami licznego gniazdowania większych gatunków. Dotyczy to szponiastych (bielik, orlik krzykliwy) ale także ptaków wodno-błotnych (np. czaple, gęsi, kaczki, mewy i rybitwy) przede wszystkim w rejonach: Biebrzańskiego Parku Narodowego, Parku Narodowego Ujście Warty oraz kompleksów stawów (np. w dolinie Milicza) i płytkich zbiorników wodnych (np. jezioro Drużno). Większość tych obszarów objęta jest systemem ochrony Natura 2000 (tabela 1, mapa 2, 3).

Z uwagi na możliwe większe skupiska ptaków należy unikać niskich przelotów w rejonach rozlewisk i ujść (Wisła, Odra, Warta, Reda) (kaczki, mewy), a także sortowni odpadów, ubojni i przede wszystkim rejonów wysypisk odpadów komunalnych (bociany białe, krukowate, mewy).

 

1.4. Lęgowiska  

Aktywność ptaków szponiastych będzie większa w rejonach największych lęgowisk dużych gatunków (bielik, orlik krzykliwy, orzeł przedni, kania ruda). Z uwagi na bardzo dużą populację lęgową bociana białego (ok 50 tys. par), uważa się go za jeden z najważniejszych gatunków ptaków dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego w Polsce. W gminach wschodniej Polski zagęszczenia mogą przekraczać 50 par/100 km2, co oznacza ponad 100 ptaków dorosłych a potem ponad 300 razem z lotnymi młodymi na odpowiednich terenach (łąki, pastwiska) na obszarze zaledwie 10 x 10 km (mapa 3).

Ze względu na podwyższone ryzyko kolizji oraz ochronę populacji lęgowych bociana białego i dużych szponiastych, nad dużymi kompleksami leśnymi i obszarami największego zagęszczenia gniazd bociana białego, zaleca się ograniczyć przeloty statków powietrznych na wysokościach poniżej 2000 ft AGL (mapa 3, 4, 5).

 

1.5. Obszary MRT

W czerwcu na poziom zagrożenia na MRT wpływa przede wszystkim lęgowa aktywność ptaków. Dotyczy to obszarów licznego gniazdowania szponiastych (bielik, orlik krzykliwy, kania ruda) oraz bociana. Zagrożenie w pasie wzdłuż wybrzeża będzie stopniowo malało z uwagi na koniec masowych przelotów wiosennych (głownie w pierwszej połowie miesiąca). Ponadto podwyższone będzie zagrożenie w sąsiedztwie portów (duże mewy głównie srebrzysta i białogłowa) i wysypisk odpadów komunalnych w rejonach Gdańska, Gdyni i  Szczecina (mewy, szponiaste, krukowate i bocian biały) (mapa 3, 6, 7, 8).

 

1.6. Lotniska

Liczba i aktywność ptaków wykorzystujących tereny trawiaste lotnisk jako miejsca odpoczynku i żerowania może być dość niska. Dotyczy to także większych gatunków jak pustułka i myszołów, a także bocian, które w czerwcu dużo czasu spędzają w gniazdach kiedy wysiadują jaja i karmią pisklęta. Aktywność ptaków polujących w powietrzu na drobne owady: jerzyk, dymówka, oknówka może okresami bardzo wzrastać z uwagi na warunki pogodowe i masowe pojawy owadów. Z uwagi na możliwość gniazdowania części gatunków w hangarach (np. oknówki, gołąb miejski), lub nawet w elementach statków powietrznych (np. pliszka siwa), należy monitorować zarówno hangary jak i stojące poza hangarami statki powietrzne.

Liczebność wielu gatunków ptaków na lotniskach uzależniona będzie od lokalnie gniazdujących osobników (np. pustułka, kawka, gawron),  lokalizacji w pobliżu lotnisk sortowni odpadów, ubojni i wysypisk śmieci (mewy, krukowate, bocian biały) oraz rozmieszczenia kolonii lęgowych gawrona.

  

1.7. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji

Olbrzymia większość stałych miejsc koncentracji ptaków zlokalizowana jest na obszarach chronionych. Poniżej wskazano najważniejsze miejsca koncentracji ptaków na obszarach chronionych sieci Natura 2000 oraz w rejonach największych składowisk odpadów komunalnych. Najważniejsze tego typu tereny wskazano w tabeli 1. Po okresach intensywniejszych opadów i tworzeniu się rozlewiskach rzek, przynajmniej część z tych obszarów charakteryzuje się dużymi koncentracjami ptaków wodnych (tabela 1, mapa 2).

 

Tabela 1. Nad wskazanymi obszarami dużych koncentracji ptaków (MK) zalecane jest wykonywanie lotów na wysokości co najmniej 2000 ft AGL. Wskazano miesiące, kiedy zagrożenie dla danego obszaru jest zazwyczaj największe (ZG). Informacje w formacie wms w zakresie obszarów Natura 2000 dostępne są na stronach http://natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/index/ oraz  http://wms.gdos.gov.pl/geoserver/wms. W przypadku składowisk odpadów komunalnych (nr 14-18) wskazano punkt referencyjny, zalecenie obejmuje krąg 2 km od punktu.

 

Miejsca szczególnie istotnych koncentracji ptaków (nazwa oraz oznaczenie zgodnie z Natura2000)

Areas of important bird concentrations (name and code of the Natura 2000 network area),

NR

Obszar

MK

Gatunki/grupy gatunków ptaków

ZG

1

Ostoja Biebrzańska  PLB200006, Bagno Wizna PLB200005, Przełomowa Dolin Narwi PLB200008, Ostoja Narwiańska PLH200024

AA

L

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

2

Bagienna Dolina Narwi PLB200001, Dolina Górnej Narwi PLB200007

AA

L

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

3

Dolina Dolnej Odry PLB320003, Jezioro Miedwie i okolice PLB320005, Ujście Warty PLC800001

AA

L

Gęsi, kaczki

IX-IV

4

Zalew Szczeciński PLB320005, Zalew Kamień i Dziwna 320009, Delta Świny PLB320002

AA

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

5

Zatoka Pucka PL220005, Ujście Wisły PLB220004,

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne mewy

IX-IV

6

Zalew Wiślany PLB280010, Jezioro Drużno PLB280013

A

L

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

7

Zbiornik Jeziorsko PLB100002

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne,  mewy

IX-IV

8

Dolina Baryczy PLB020001

A

L

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne, mewy

IX-IV

11

Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego PLB300001

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

14

Szadółki k. Gdańska,  N 54019’05 E 18032’30

B

Mewy, krukowate

I-XII

15

Łężyce k. Gdyni,  N 54031’30 E 18022’39

C

Mewy, krukowate

I-XII

16

Konin,  N 52016’28 E 18017’02

C

Mewy, kruki

I-XII

17

Łubna k. Warszawy,  N 52001’52 E 21008’52

C

Mewy, krukowate

I-XII

18

Świnoujście,  N 53052’26 E 14018’48

C

Mewy, krukowate

I-XII

 

Miejsca koncentracji ptaków (MK) oraz wysypiska odpadów:

AA – powyżej 100 000 ptaków,

A – 30 000 -100 000 ptaków,

B – 10 000 - 30 000 ptaków,

C – 5 000 -10 000 ptaków

L – ważne obszary legowisk

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano zagrożenia związane z występowaniem ptaków. W czerwcu na lotniskach może wzrastać obecność bociana białego i innych ptaków w okresie prowadzonego wykaszania obszarów trawiastych. W rejonach gdzie występują okresowe gradacje owadów (nagły wzrost liczby osobników), można spodziewać się lokalnego dużego wzrostu obecności ptaków (np. śmieszki, jerzyka, dymówki, oknówki).

2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnik Sił Zbrojnych RP. Wiosenna migracja może trwać do początków czerwca. W pogodnych dniach, szczególnie z dobrymi warunkami termicznymi można oczekiwać dużej aktywności (przeloty także znacznie powyżej 3000 ft AGL) związanej z migracją ale też z okresem gniazdowania bocianów oraz dużych szponiastych (np. bielik, orlik krzykliwy, myszołów). Przeloty ptaków uzależnione będą od warunków pogodowych (wiatru, zachmurzenia) i warunków termicznych. W pierwszej połowie maja nocami wciąż możliwa będzie intensywna migracja małych i średnich ptaków na wysokościach nawet powyżej 10 000 ft AGL (Mapa 9). Ptaki będą aktywne lokalnie w rejonach lęgowisk i żerowisk. Aktywność ptaków będzie największa w rejonach okresowych koncentracji ptaków wodno-błotnych (tworzące się rozlewiska), terenami z największymi koncentracjami par lęgowych bociana białego oraz obszarów leśnych z dużymi populacjami lęgowymi szponiastych (np. Puszcza Napiwodzko-Ramucka, Piska, Augustowska, Białowieska, Knyszyńska, Bieszczady) (mapa 2, 3, 4). Dlatego w tych rejonach zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  co dotyczy także części tras MRT (mapa 5).

 

2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPPR, EPMB. Wiosenna migracja wzdłuż wybrzeża będzie trwała do połowy czerwca. W pogodnych dniach z dobrymi warunkami termicznymi lokalnie można oczekiwać zwiększonej aktywności ptaków (także znacznie powyżej 3000 ft AGL) związanej z okresem gniazdowania bocianów oraz dużych szponiastych (np. bielik, orlik krzykliwy, myszołów, kania ruda) (mapa 3, 4). Większe koncentracje wodno-błotnych (gęsi, kaczki, kormorany) będą dotyczyły lęgowisk w obrębie obszarów sieci Natura 2000 (np. rozlewiska Odry, rejon Zatoki Gdańskiej oraz płytkie jeziora jak jez. Drużno). Koncentracje mew lokalnie mogą być znaczne w rejonach portów i wysypisk odpadów komunalnych (np. w otoczeniu Gdyni, Gdańska, Pucka, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Przeloty ptaków pomiędzy wysypiskami śmieci a noclegowiskami w portach Gdyni i Gdańska zazwyczaj odbywają się na wysokości do 1000 ft AGL. Ponadto w ostatnich latach obecność bocianów białych w rejonach największych wysypisk odpadów komunalnych wyraźnie wzrasta (szczególnie Szadółki k. Gdańska). Stale może tu być obecnych nawet ponad 10 bocianów także krążących i lecących do i z wysypiska na wysokościach ponad 2000 ft AGL. Nad obszarami leśnymi szczególnie Ostoi Drawskiej i Puszczy nad Drawą (lęgowiska bielika, orlika krzykliwego, kani rudej) aktywność ptaków będzie stosunkowo największa (mapa 2, 3, 4). Dlatego zaleca się tu, szczególnie w obszarze do 2 km od największych wysypisk odpadów komunalnych, zachowanie ostrożności i wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  co dotyczy także części tras MRT (mapa 5).

 

2.3. Rejon Południowo-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPKS, EPPW, EPIR, EPLY, EPTM, EPKK. W pogodnych dniach lokalnie wzrastać będzie aktywności dużych gatunków ptaków (także znacznie powyżej 3000 ft AGL). Jednak aktywność tych gatunków będzie na tym obszarze mniejsza niż np. w północo-wschodniej Polsce z uwagi na znacznie mniejszą populację lęgową tych ptaków. Większe koncentracje wodno-błotnych (gęsi, kaczki, kormorany) będą dotyczyły lęgowisk w obrębie obszarów sieci Natura 2000 (Park Narodowy Ujście Warty, rozlewiska Odry, Noteci, Bzury). Dodatkowo można oczekiwać większej aktywności ptaków w rejonach najliczniejszego gniazdowania dużych szponiastych w największych kompleksach leśnych (mapa 2, 4). Natomiast bociany białe są w tym rejonie spotykane mniej liczniej niż po wschodniej stronie Wisły (mapa 3). Dlatego nad tymi rejonami zaleca się zachowanie ostrożności i wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  co dotyczy także części tras MRT (mapa 5).

2.4. Rejon Południowo-wschodni

Rejon wraz z lotniskami EPWA, EPMM, EPRA, EPDE. W pogodnych dniach, szczególnie z dobrymi warunkami termicznymi lokalnie można oczekiwać aktywności większych gatunków ptaków (także znacznie powyżej 3000 ft AGL). Dotyczy to obszarów gniazdowania takich gatunków jak: bocian biały, bielik, orlik krzykliwy (mapa 3, 4). Większe koncentracje wodno-błotnych (gęsi, kaczki, kormorany) będą dotyczyły lęgowisk w obrębie obszarów sieci Natura 2000, kompleksów zbiorników wodnych (Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie) i większych rzek (rozlewiska Wisły, Wieprza, Pilicy, Bugu). W wymienionych rejonach ważnych lęgowisk w tym nad dużymi kompleksami leśnymi (np. Bieszczady, Lasy Janowskie, Lasy Parczewskie, rejon Roztocza) aktywność dużych szponiastych może być okresowo duża (mapa 3). Tam gdzie lotniska są zlokalizowane w pobliżu znanych kolonii lęgowych gawrona (EPRA, EPDE), stada ptaków będą częściej pojawiać się na i w sąsiedztwie lotnisk. Dlatego nad wskazanymi rejonami rzek, łąk w dolinach rzecznych i kompleksów leśnych zaleca się zachowanie ostrożności i wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  co dotyczy także części tras MRT (mapa 5).

 

3. MAPY

 

Mapa 1. Podział obszaru Polski na potrzeby przygotowywanej informacji o zagrożeniach dla ruchu lotniczego, związanych z występowaniem ptaków. Rejon Północno-wschodni (NE), Północno-zachodni (NW), Południowo-zachodni (SW) oraz Południowo-wschodni (SE).

 

 

 

 

Mapa 2. Obszary Natura 2000 (szare pola), gdzie zlokalizowane są znaczne koncentracje ptaków w okresie wiosenno-letnim (pogrubione). Na czerwono wskazano lokalizację największych składowisk odpadów komunalnych. Numeracja odpowiada zawartości tabeli 1.