Rejestracja

Wszystkie dane podawane są w czasie UTC za wyjątkiem miejsc gdzie jest jednoznacznie podane, że jest inaczej. Dane podawane w serwisie mają charakter informacyjny!!!
Informacje w sprawie dostępu do serwisu pod numerem tel. +48 261-828-559 lub +48 261-828-138
Informacja dla żołnierzy i pracowników wojska: Prosimy o niezwłoczną zmianę adresu e-mail w profilu użytkownika na pocztę w domenie @ron.mil.pl
Brak służbowego adresu e-mail skutkuje usunięciem konta.
W związku z awarią systemu informatycznego zabezpieczenie meteorologiczne do chwili usunięcia niesprawności realizowane będzie w ograniczonym zakresie.

dla okresu - listopad 2020

               

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: LISTOPAD 2020

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

2020

 


 

 

Październik 2020

 

 


Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

LISTOPAD 2020

 


Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – LISTOPAD 2019. 4

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków.. 4

1.2. Migracje/przeloty ptaków.. 4

1.3. Miejsca koncentracji 5

1.4. Lęgowiska. 6

1.5. Obszary MRT. 6

1.6. Lotniska. 6

1.7. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji 7

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW.. 9

2.1. Rejon Północno-wschodni 9

2.2. Rejon Północno-zachodni 9

2.3. Rejon Południowo-zachodni 10

2.4. Rejon Południowo-wschodni 11

3. MAPY. 12

 

 

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – LISTOPAD 2019

 

Poniżej wskazano informacje dla okresu migracji jesiennej (wrzesień). Wskazano obszary o podwyższonym stopniu zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami pojedynczych śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi i  szybkimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Niska wysokość przelotu to większe prawdopodobieństwie kolizji z ptakami. Przy przelocie kilku maszyn przez obszar koncentracji ptaków ryzyko dla kolejnych (po pierwszym) statków powietrznych może wzrastać z uwagi na efekt przepłoszenia ptaków przez pierwsze, nadlatujące maszyny. Dotyczy to przede wszystkim niskich przelotów śmigłowców w rejonach miejsc koncentracji gęsi, kaczek i mew. Ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.

Należy zachować szczególną ostrożność przy niskich przelotach nad obszarami dużych koncentracji ptaków wodno-błotnych oraz wzdłuż wybrzeża (Mapa 2, 4). W miarę możliwości nad tymi obszarami należy zachować minimalną wysokość przelotu 2000 ft AGL.

 

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków

Występowanie na lotniskach mniejszej liczby ptaków oraz pojawienie się nowych gatunków, zimujących na terenie Polski, związane będzie z początkiem okresu zimowania i końcowym okresem migracji jesiennej. Wciąż dużą część ptaków będą stanowiły te w trakcie migracji ale coraz więcej będzie tych, które będą zimowały na i w sąsiedztwie lotnisk. Na zmiany liczby ptaków wpływać będą warunki pogodowe. Im wyższa temperatura tym więcej będzie ptaków, które z uwagi na zmiany klimatyczne coraz liczniej zimują przede wszystkim na obszarach północnej i zachodniej części kraju (np. żuraw, gęsi, mewy) lub tez zwiększają swoją populację jako gatunki osiadłe (np. kruk, bielik) (Mapa 3, 4).

 

1.2. Migracje/przeloty ptaków

W pierwszej połowie listopada jesienna migracja może być wciąż intensywna w przypadku takich gatunków jak gęsi (białoczelna, zbożowa), siewki (np. brodźce, biegusy), mewy (srebrzysta, białogłowa, siwa, śmieszka), szponiaste (myszołowy), gołębie (grzywacz), wróblowe (szpak, drozdy). W tym okresie notowane są duże koncentracje gęsi, kaczek i kormoranów w rejonach Zatoki Gdańskiej, Szczecińskiej oraz Zalewu Wiślanego. Coraz liczniej notowane są duże skupiska żurawia (nawet ponad 10 tys. osobników) w północnej części naszego kraju. Obszar migracji żurawi obejmuje prawię całą Polskę (Mapa 4). Migrujące z północy nad morzem stada gęsi lecą zazwyczaj na wysokości poniżej 100 ft AGL następnie wznoszą się gwałtownie przy przekraczaniu linii brzegowej na wysokość nawet powyżej 10 000 ft AGL. Migracja drobnych ptaków wróblowych będzie coraz słabsza. Bardziej skoncentrowana migracja na niższych wysokościach może mieć miejsce głównie w rejonie naturalnych wąskich obszarów lądu jak Półwysep Helski, Mierzeja Wiślana czy też rejony jezior nadmorskich. Przed okresami spadku temperatury można spodziewać się wzrostu intensywności migracji ptaków (w tym gęsi, kaczek) przylatujących z północy (Rosja, Skandynawia) gdzie zaczynają zamarzać zbiorniki wodne. Głównie w zachodniej i północozachodniej Polsce na obszarach podmokłych, wzdłuż wybrzeża, w ujściach rzek do morza, na zbiornikach zaporowych koncentracje kaczek, mew oraz gęsi mogą sięgać wielu tysięcy ptaków. W rejonach koncentracji gęsi, mew przeloty ptaków mogą być intensywne (pomiędzy oddalonymi o kilka-kilkanaście km żerowiskami np. pola, wysypiska śmieci i miejscem noclegowiska ptaków) na wysokościach poniżej 1000 ft AGL (Mapa 3). Także na lotniskach coraz liczniej będą pojawiać się zimujące mewy (głównie śmieszka, siwa, białogłowa, srebrzysta). Liczne mogą też być stada szpaków, choć ptaki w przypadku mroźniejszej pogody zazwyczaj zaczynają przemieszczać się do Europy Zachodniej.

 

Aktualne informacje o intensywności migracji w rejonie zachodniej granicy Polski można znaleźć także na stronach programu FlySafe (Mapa 6). Dane dla poszczególnych radarów meteorologicznych wskazanych są w zakładce „Migration” w „Altitude profiles” na mapie: http://www.flysafe-birdtam.eu/

 

1.3. Miejsca koncentracji  

Z uwagi na wciąż intensywną migrację gęsi, kaczek, siewek i mew (tzw. ptaków wodno-błotnych) ale również żurawia (zachodnia i północna Polska), będą one tworzyć duże i bardzo duże koncentracje w rejonach zbiorników wodnych i rozlewisk, przede wszystkim zachodniej Polski (Mapa 3, 4). Stada szpaków, czajek a także grzywaczy mogą lokalnie sięgać nawet ponad 10 000 ptaków, W przypadku szpaków będzie to miało miejsce np. w rejonach trzcinowisk, terenów otwartych, szczególnie w okresach wieczornych w trakcie przylotu na noclegowiska. W listopadzie najważniejsze miejsca koncentracji ptaków to tereny podmokłe, rozlewiska i zbiorniki wodne, głównie stawy hodowlane. Większość miejsc dużych koncentracji objęta jest systemem ochrony Natura 2000 lub znajduje się w granicach Parków Narodowych. Duże koncentracje ptaków notowane są także na polach uprawnych oraz składowiskach odpadów. Dotyczy to zarówno lokalnych wysypisk i sortowni odpadów ale również tych największych położonych w pobliżu aglomeracji np. Trójmiasta, Warszawy, Szczecina. (mapa 2) (Tabela 1).

 

1.4. Lęgowiska  

Aktywność dużych gatunków ptaków na lęgowiskach będzie praktycznie zerowa. W Polsce w tym także w rejonie lęgowisk pozostają jedynie bieliki. Natomiast część bielików może tworzyć koncentracje w rejonach Zalewu Wiślanego i Zalewu Szczecińskiego (nawet ponad 20 ptaków) oraz jeszcze większe stada na spuszczanych stawach hodowlanych np. w rejonie Doliny Baryczy (nawet ponad 100 osobników).


1.5. Obszary MRT

Na poziom zagrożenia na MRT będą przede wszystkim wpływać koncentracje i migracje głównie dużych ptaków takich jak gęsi, kaczki, żuraw, mewy i siewkowe (Mapa 3, 4). Malejąca migracja nad obszarem Polski zostaje zastąpiona przez bardziej lokalne przemieszczenia się dużych ptaków w rejonach koncentracji gęsi oraz wzdłuż wybrzeża głownie w rejonie ujścia Odry, Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego (Mapa 5).

 

1.6. Lotniska

Na lotniskach mniej będzie takich ptaków jak myszołów, pustułka i szpak, występujących latem i wczesną jesienią. W listopadzie należy liczyć się ze wzrostem obecności mew (siwa, białogłowa, srebrzysta – związane także z okresami sztormowymi, co zmusza ptaki do szukania schronienia i odpoczynku w bezpiecznych miejscach). Wzrost obecności kruka (stad nawet ponad 50 ptaków) w pobliżu lotnisk związany będzie z koncentracjami tych ptaków np. w rejonach sortowni odpadów i wysypisk śmieci. Należy zwrócić uwagę na wrony przynoszące orzechy laskowe i rozbijające je o powierzchnie dróg startowych. Obecność dużych stad krukowatych (gawron, kawka, wrona) będzie w coraz większym stopniu efektem zimowania ptaków w pobliżu lotnisk i tworzących się często wielotysięcznych noclegowisk tych ptaków np. w parkach miejskich. Oznacza to również, że występować będą regularne przeloty czasami wielotysięcznych stad z i na noclegowisko lub miejsce koncentracji, zazwyczaj na wysokości do 300 ft AGL. W przypadku lokalizacji przelotów w rejonie podejścia lotniska zagrożenie kolizją będzie odpowiednio większe.

 

1.7. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji

Olbrzymia większość miejsc ważnych lęgowisk ptaków zlokalizowana jest na obszarach chronionych. Poniżej wskazano najważniejsze miejsca występowania ptaków na obszarach sieci Natura 2000 oraz w rejonach największych składowisk odpadów komunalnych (Tabela 1, Mapa 2).

 

Tabela 1. Nad wskazanymi obszarami dużych koncentracji ptaków oraz obszarami szczególne ważnych lęgowisk ptaków zalecane jest wykonywanie lotów na wysokości co najmniej 2000 ft AGL. Wskazano miesiące, kiedy zagrożenie dla danego obszaru jest zazwyczaj największe (ZG). Informacje w formacie wms w zakresie obszarów Natura 2000 dostępne są na stronach http://natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/index/ oraz  http://wms.gdos.gov.pl/geoserver/wms. W przypadku składowisk odpadów komunalnych (nr 14-18) wskazano punkt referencyjny, zalecenie obejmuje krąg 2 km od punktu.

 

Miejsca szczególnie istotnych koncentracji ptaków (nazwa oraz oznaczenie zgodnie z Natura2000)

Areas of important bird concentrations (name and code of the Natura 2000 network area),

NR

Obszar

MK

Gatunki/grupy gatunków ptaków

ZG

3

Dolina Dolnej Odry PLB320003, Jezioro Miedwie i okolice PLB320005, Ujście Warty PLC800001

AA

Gęsi, kaczki

IX-IV

4

Zalew Szczeciński PLB320005, Zalew Kamień i Dziwna 320009, Delta Świny PLB320002

AA

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

5

Zatoka Pucka PL220005, Ujście Wisły PLB220004,

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne mewy

IX-IV

6

Zalew Wiślany PLB280010, Jezioro Drużno PLB280013

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

7

Zbiornik Jeziorsko PLB100002

A

Gęsi, kaczki,ptaki wodnobłotne,  mewy

IX-IV

8

Dolina Baryczy PLB020001

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne, mewy

IX-IV

9

Zbiornik Nyski PLB160002, Otmuchowski PLB160003, Turawski PLB160004, Mietkowski PLB020004

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne , mewy

IX-IV

10

Stawy Wielikąt i Las Tworkowski PLB240003

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

11

Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego PLB300001

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

14

Szadułki k. Gdańska,  N 54019’05 E 18032’30

B

Mewy, krukowate

I-XII

15

Łężyce k. Gdyni,  N 54031’30 E 18022’39

C

Mewy, krukowate

I-XII

16

Konin,  N 52016’28 E 18017’02

C

Mewy, kruki

I-XII

17

Łubna k. Warszawy,  N 52001’52 E 21008’52

C

Mewy, krukowate

I-XII

18

Świnoujście,  N 53052’26 E 14018’48

C

Mewy, krukowate

I-XII

 

Miejsca koncentracji ptaków (MK) oraz wysypiska odpadów:

AA – powyżej 100 000 ptaków,

A – 30 000 -100 000 ptaków,

B – 10 000 - 30 000 ptaków,

C – 5 000 -10 000 ptaków

 

 

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (Mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano specyficzne zagrożenia związane z występowaniem ptaków. W listopadzie z uwagi na końcowy okres migracji i początek zimowania oraz z uwagi na zmiany klimatyczne na lotniskach i w ich sąsiedztwie może wzrastać obecność krukowatych oraz mew, natomiast dla części lotnisk położonych w pobliżu zbiorników wodnych, rozlewisk także żurawia i gęsi. Natomiast zmniejszy się zagrożenie związane z myszołowem, pustułką i szpakiem. Nocna migracja będzie coraz mniej intensywna.

 

2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnik Sił Zbrojnych RP. Aktywność szponiastych w listopadzie ogranicza się głównie do lokalnych przelotów bielika oraz słabnącej migracji myszołowa. Miejscowo będą tworzyć się duże koncentracje ptaków wodno-błotnych (np. gęsi, kaczki, czaple, kormoran, mewy). Dotyczy to szczególnie dużych terenów zalewowych, podmokłych i zbiorników wodnych w obrębie obszarów Natura 2000 (np. Zalew Wiślany, jez. Drużno, część jezior Warmii i Mazur). Dlatego nad tymi obszarami chronionymi Natura 2000 (głównie w rejonie Zalewu Wiślanego i jeziora Drużno) zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (Mapa  2, 3, 4). Należy zwrócić uwagę na podwyższone ryzyko w okresie dziennym dla części MRT przede wszystkim w rejonie Zalewu Wiślanego oraz żuław (np. jeziora Drużo) z uwagi na podwyższone prawdopodobieństwo kolizji z migrującymi dużymi (żuraw, mewy) oraz średnimi (mewy, krukowate) gatunkami ptaków w ciągu dnia jak i w nocy (gęsi, kaczki).

 

2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPCE, EPPR, EPMB. Intensywna migracja ptaków i koncentracje związane będą szczególnie ze wzrostem zagrożenia w pasie brzegowym Bałtyku oraz w rejonach zbiorników wodnych szczególnie tych położonych w pobliżu linii brzegowej. Migracja będzie coraz słabsza natomiast w okresach silnych sztormów duże stada mew (siwa, srebrzysta, siodłata) przenoszą się na łąki i pola, do portów i miast ale także na i w rejony lotnisk. W okresach deszczu ptaki będą również polować na wychodzące na DS dżdżownice. Po okresie sztormów mewy będą szczególnie aktywne polując i przemieszczając się za kutrami rybackimi (stada nawet ponad 100 ptaków na wysokości zazwyczaj do 500 ft AGL).  Duże koncentracje ptaków wodno-błotnych (gęsi, mewy, kaczki, kormoran, żuraw) będą się tworzyć na rozlewiskach Odry, w rejonie Zalewu Szczecińskiego, Zatoki Gdańskiej, Zalewu Wiślanego oraz w rejonach jezior wzdłuż wybrzeża Bałtyku. W tych obszarach zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (Mapa  2, 3, 4). Dotyczy to także koncentracji mew w rejonach portów (np. Gdyni, Gdańska, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Duże skupiska mew, do 10 tys. ptaków, będą występować w rejonach portów i wysypisk odpadów komunalnych aglomeracji Trójmiasta i Szczecina. Przeloty ptaków z wysypisk do portów (zazwyczaj tam zlokalizowane są noclegowiska) odbywają się najczęściej na wysokościach od ok. 300 do nawet 2000 ft AGL. Duże koncentracje krukowatych w rejonach legalnych i nielegalnych sortowni odpadów i wysypisk śmieci mogą stwarzać zagrożenie w rejach lotnisk w Mirosławcu, Siemirowicach oraz Świdwinie. Należy zwrócić uwagę na podwyższone ryzyko w okresie dziennym dla dużej części MRT z uwagi na koncentracje ptaków przede wszystkim wzdłuż wybrzeża oraz na wschód od ujścia Warty (Mapa 3, 5).

Dostęp do danych programu FlySafe (radar w rejonie miejscowości Protzel) pozwala na odniesienie się także do migracji ptaków przy granicy z Niemcami (Mapa 6).

 

 

2.3. Rejon Południowo-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPKS, EPPW, EPIR, EPLY, EPTM, EPKK. Końcowy etap migracji i tworzące się koncentracje związane będą ze wzrostem zagrożenia w rejonach rozlewisk, zbiorników wodnych i stawów hodowlanych (np. Park Narodowy Ujście Warty, rozlewiska Odry, Dolina Baryczy, wzdłuż Noteci, Bzury, zbiorniki retencyjne). Będą tam występowały wielotysięczne koncentracje gęsi (głównie gęgawa, białoczelna, zbożowa), kaczek (m.in. krzyżówka, czernica), mew, ptaków siewkowych (np. czajka) oraz żurawia (Mapa  3, 4). W zależności od warunków pogodowych duża część z tych ptaków może zimować na tym terenie. Gęsi oraz żurawie będą regularnie przelatywać na wysokości poniżej 500 ft AGL, z rejonów żerowisk na polach oziminy na noclegowiska położone na zbiornikach wodnych. Należy także zwrócić uwagę na obecność krukowatych związaną z zimowaniem gawrona, wrony, kawki w rejonach miast. Z uwagi na migracje i koncentracje tych ptaków wzrośnie zagrożenie dla części tras MRT w tych rejonach (Mapa 5).