Rejestracja

Wszystkie dane podawane są w czasie UTC za wyjątkiem miejsc gdzie jest jednoznacznie podane, że jest inaczej. Dane podawane w serwisie mają charakter informacyjny!!!
Informacje w sprawie dostępu do serwisu pod numerem tel. +48 261-828-559 lub +48 261-828-138
Informacja dla żołnierzy i pracowników wojska: Prosimy o niezwłoczną zmianę adresu e-mail w profilu użytkownika na pocztę w domenie @ron.mil.pl
Brak służbowego adresu e-mail skutkuje usunięciem konta.
W związku z awarią systemu informatycznego zabezpieczenie meteorologiczne do chwili usunięcia niesprawności realizowane będzie w ograniczonym zakresie.

dla okresu - wrzesień 2020

               

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: WRZESIEŃ 2020

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

2020


 

 

 

Sierpień 2020

 

 

 

Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

WRZESIEŃ 2020

 


Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH - WRZESIEŃ 2020. 4

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków.. 4

1.2. Migracje/przeloty ptaków.. 4

1.2. Miejsca koncentracji 5

1.3. Lęgowiska. 6

1.4. Obszary MRT. 6

1.5. Lotniska. 6

1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji 6

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW... 8

2.1. Rejon Północno-wschodni 8

2.2. Rejon Północno-zachodni 8

2.3. Rejon Południowo-zachodni 9

2.4. Rejon Południowo-wschodni 10

3. MAPY. 11

 

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH - WRZESIEŃ 2020

 

Poniżej wskazano informacje dla okresu migracji jesiennej (wrzesień). Wskazano obszary o podwyższonym stopniu zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami pojedynczych śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi i  szybkimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Niska wysokość przelotu to większe prawdopodobieństwie kolizji z ptakami. Przy przelocie kilku maszyn przez obszar koncentracji ptaków ryzyko dla kolejnych (po pierwszym) statków powietrznych może wzrastać z uwagi na efekt przepłoszenia ptaków przez pierwsze, nadlatujące maszyny. Dotyczy to przede wszystkim niskich przelotów śmigłowców w rejonach miejsc koncentracji gęsi, kaczek i mew. Ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.

Należy zachować szczególną ostrożność przy niskich przelotach nad obszarami dużych koncentracji ptaków wodno-błotnych oraz wzdłuż wybrzeża (mapa 2, 4). W miarę możliwości nad tymi obszarami należy zachować minimalną wysokość przelotu 2000 ft AGL.

 

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków

Występowanie mniejszej liczby ptaków na lotniskach związane będzie z początkiem masowej migracji jesiennej. Większość ptaków będą to osobniki przelotne, nie zaś lokalnie gniazdujące. Na okresowe wzrosty liczby ptaków i dynamikę migracji wpływać będą niestabilne zjawiska pogodowe. Stopniowo wzrastać będzie prawdopodobieństwo kolizji z ptakami w nocy z uwagi na narastającą intensywność migracji głównie drobnych ptaków.

 

1.2. Migracje/przeloty ptaków

Początek września to koniec migracji bociana białego oraz początek migracji żurawia (migrują w ciągu dnia) i gęsi (migrują dniem jak i nocą). We wrześniu intensywna, jesienna migracja dotyczy takich ptaków jak siewkowei (np. czajka, brodźce, biegusy, kuliki), i szponiaste (orlik krzykliwy, błotnikach stawowy, trzmielojad). To także początek masowej migracji drobnych ptaków wróblowych, która głównie ma miejsce w godzinach nocnych. W okresach zachodnich i północnozachodnich wiatrów strumień migracji ptaków wzdłuż wybrzeża może być bardzo intensywny zarówno w nocy jak i w ciągu dnia. Koncentracja jest efektem ograniczania wysokości i zagęszczania przelotu wzdłuż wybrzeża z uwagi na wiatr przeciwny kierunkowi migracji. Dotyczy to głównie naturalnych, wąskich obszarów lądu jak Półwysep Helski, Mierzeja Wiślana czy też rejony jezior nadmorskich. Na obszarach podmokłych, wzdłuż wybrzeża, w ujściach rzek do morza i na zbiornikach zaporowych koncentracje siewkowych oraz mew mogą sięgać wielu tysięcy ptaków. Coraz liczniej będą pojawiać się mewy oraz ptaki siewkowe, szczególnie w okresach silnych wiatrów i sztormów na Bałtyku. Stada szpaków także w otoczeniu lotnisk mogą przekraczać 10 tysięcy osobników. W ciągu dnia odpowiednie warunki pogodowe (dobrej termiki) sprzyjają migracji i przelotom szponiastych (orlik krzykliwy, myszołów, trzmielojad) na wysokościach nawet powyżej 10 000 ft AGL.


Aktualne informacje o intensywności migracji w rejonie zachodniej granicy Polski można znaleźć także na stronach programu FlySafe. Dane dla poszczególnych radarów meteorologicznych wskazanych na mapie.: http://www.flysafe-birdtam.eu/test_de/radar.html


1.2. Miejsca koncentracji  

Z uwagi na początek migracji gęsi i innych ptaków wodno-błotnych (np. żuraw, kaczki, siewkowe) duże koncentracje tych ptaków będą tworzyć się w rejonach części zbiorników wodnych i rozlewisk (mapa 2, 3, 4). Największe koncentracje szpaków mogą być spotykane na rozległych trzcinowiska na zbiornikach wodnych ale też na polach uprawnych i w sąsiedztwie ogródków działkowych. Na polach uprawnych mogą występować duże koncentracje gęsi, grzywacza, czajki oraz siewki złotej. Lokalne koncentracje zimujących bielików na stawach hodowlanych (np. w Dolinie Baryczy) mogą sięgać 100 ptaków. Znaczna część miejsc dużych koncentracji ptaków objęta jest systemem ochrony Natura 2000 lub znajduje się w granicach Parków Narodowych (mapa 2). Z uwagi na zmiany klimatyczne część dużych ptaków np. gęsi i żuraw coraz dłużej pozostaje jesienią oraz coraz liczniej zimuje w Polsce. Należy także pamiętać, że wzrastać będą koncentracje ptaków (mewy i krukowate) na składowiskach odpadów komunalnych (wysypiskach śmieci) i w rejonach sortowni śmieci.




1.3. Lęgowiska  

Aktywność dużych gatunków ptaków na lęgowiskach będzie już praktycznie zerowa. W Polsce, w tym także na obszarach lęgowisk, z większych gatunków ptaków pozostaje jedynie bielik. Prawie wszystkie duże ptaki gniazdujące w Polsce odlatują na zimowiska położone od Europy Zachodniej po Bliski Wschód i Afrykę.


1.4. Obszary MRT

Na poziom zagrożenia na MRT będą przede wszystkim wpływać koncentracje ptaków związane z migracją żurawi, gęsi, kaczek, mew, siewkowych (mapa 3, 4). Zwiększony poziom zagrożenia dotyczy okresów intensywnej migracji także w okresach nocnych nawet do wysokości 10 000 ft AGL. Migracja ta nad obszarem Polski zachodzi tzw. szerokim frontem. Zazwyczaj jedynie wzdłuż wybrzeża następuje zagęszczenie i koncentracja strumienia migracji (nawet do ok. 2 mln. ptaków na dobę np. nad Półwyspem Heskim, Mierzeją Wiślaną) (mapa 5).


1.5. Lotniska

Można spodziewać się okresowego dużego wzrostu aktywności ptaków wykorzystujących tereny trawiaste lotnisk jako miejsca odpoczynku i żerowania w trakcie migracji jesiennej. We wrześniu z uwagi na wzrost intensywności migracji należy liczyć się ze wzrostem obecności średniej wielkości gatunków ptaków takich jak: siewkowe (czajka, siewka złota) oraz mewy (śmieszka, siwa, białogłowa, srebrzysta). Szpaki będą jeszcze liczniejsze niż w sierpniu a ich stada przekraczać mogą nawet 10 tys. osobników. Dotyczy to przede wszystkim lotnisk gdzie w pobliżu znajdują się ogródki działkowe oraz sady (np. czereśnie, wiśnie). Zmieniać się będzie aktywność ptaków polujących w powietrzu na drobne owady: jerzyk – praktycznie brak ptaków, dymówka, oknówka – po początkowym wzroście pod koniec miesiąca nastąpi spadek liczebności tych gatunków.  


1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji

Olbrzymia większość miejsc ważnych lęgowisk ptaków zlokalizowana jest na obszarach chronionych. Poniżej wskazano najważniejsze miejsca występowania ptaków na obszarach chronionych sieci Natura 2000 oraz w rejonach największych składowisk odpadów komunalnych (tabela 1, mapa 2).

 

Tabela 1. Nad wskazanymi obszarami dużych koncentracji ptaków oraz obszarami szczególne ważnych lęgowisk zalecane jest wykonywanie lotów na wysokości co najmniej 2000 ft AGL. Poniżej pokazano znane obszary większych koncentracji ptaków w maju. W tabeli wskazano miesiące, kiedy zagrożenie dla danego obszaru jest zazwyczaj największe (ZG). Informacje w formacie wms w zakresie obszarów Natura 2000 dostępne są na stronach http://natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/index/ oraz  http://wms.gdos.gov.pl/geoserver/wms. W przypadku składowisk odpadów komunalnych (nr 14-18) wskazano punkt referencyjny, zalecenie obejmuje krąg 2 km od punktu.

 

Miejsca szczególnie istotnych koncentracji ptaków (nazwa oraz oznaczenie zgodnie z Natura2000)

Areas of important bird concentrations (name and code of the Natura 2000 network area),

NR

Obszar

MK

Gatunki/grupy gatunków ptaków

ZG

1

Ostoja Biebrzańska  PLB200006, Bagno Wizna PLB200005, Przełomowa Dolin Narwi PLB200008, Ostoja Narwiańska PLH200024

B

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

2

Bagienna Dolina Narwi PLB200001, Dolina Górnej Narwi PLB200007

B

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

3

PLB320005, Ujście Warty PLC800001

A

Gęsi, kaczki

IX-IV

4

Zalew Szczeciński PLB320005, Zalew Kamień i Dziwna 320009, Delta Świny PLB320002

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

5

Zatoka Pucka PL220005, Ujście Wisły PLB220004,

B

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, mewy

IX-IV

6

Zalew Wiślany PLB280010, Jezioro Drużno PLB280013

B

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

7

Zbiornik Jeziorsko PLB100002

C

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne , mewy

IX-IV

8

Dolina Baryczy PLB020001

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, mewy

IX-IV

9

Zbiornik Nyski PLB160002, Otmuchowski PLB160003, Turawski PLB160004, Mietkowski PLB020004

C

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne , mewy

IX-IV

10

Stawy Wielikąt i Las Tworkowski PLB240003

C

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

11

Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego PLB300001

C

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

14

Szadułki k. Gdańska,  N 54019’05 E 18032’30

C

Mewy, krukowate

I-XII

15

Łężyce k. Gdyni,  N 54031’30 E 18022’39

C

Mewy, krukowate

I-XII

16

Konin,  N 52016’28 E 18017’02

C

Mewy, kruki

I-XII

17

Łubna k. Warszawy,  N 52001’52 E 21008’52

C

Mewy, krukowate

I-XII

18

Świnoujście,  N 53052’26 E 14018’48

C

Mewy, krukowate

I-XII

 

Miejsca koncentracji ptaków (MK) oraz wysypiska odpadów (szacunkowe wartości dla września):

A – 30 000 - 100 000 ptaków,

B – 10 000 - 30 000 ptaków,

C – 5 000 -10 000 ptaków

 

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano specyficzne zagrożenia związane z występowaniem ptaków. We wrześniu z uwagi na intensywną migrację na lotniskach będzie wzrastać obecność żurawia, myszołowa, szpaka, krukowatych (gawron, kawka, wrona). Możliwe będą także większe przelotne stada czajki, kulika wielkiego, siewki złotej. Obecność ptaków polujących w powietrzu będzie szybko spadać. Nocna migracja będzie najintensywniejsza w rejonie Wybrzeża.


2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnik Sił Zbrojnych RP. W okresach dobrych warunków termicznych można oczekiwać zwiększonej aktywności ptaków szponiastych, głownie myszołowa oraz bielika i trzmielojada. Lokalnie zaczną się pojawiać duże koncentracje ptaków wodno-błotnych oraz siewkowych (gęsi, kaczki, czajka, siewka złota, czapla, kormoran, mewy). Dotyczy to szczególnie dużych otwartych terenów z niską roślinnością oraz zalewowych i podmokłych w obrębie obszarów Natura 2000 (Biebrza, Narew, Zalew Wiślany, jez. Drużno). Dlatego przede wszystkim nad obszarami chronionymi Natura 2000 (dolina Biebrzy i Narwi, obszary na Warmii i Mazurach oraz w rejonie Zalewu Wiślanego i jeziora Drużno) zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3, 4). Podwyższone ryzyko w okresie dziennym dotyczy dużej części MRT (głównie w rejonie Mazur) z uwagi na wzrost prawdopodobieństwa kolizji z dużymi gatunkami ptaków (żuraw, bielik, trzmielojad, myszołów), szczególnie w przy dobrych warunkach termicznych (mapa 3, 4, 5).

 

2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPPR, EPMB. Z uwagi na wzrost intensywności migracji jesiennej wzrastać będzie zagrożenie związane z takimi ptaki jak: gęsi (białoczelna, zbożowa, gęgawa), mewy (śmieszka, siwa, białogłowa), szpak i gawron. Coraz bardziej aktywne będą również szponiaste, głównie w rejonach terenów otwartych (łąki, pola uprawne, rozlewiska, jeziora). Koncentracje ptaków wodno-błotnych (gęsi, siewkowe, mewy, kaczki, kormoran, żuraw) będą dotyczyć głównie obszarów sieci Natura 2000 (rozlewiska Odry, rejon Zalewu Szczecińskiego, południowa część Zatoki Gdańskiej, okolice jezior wzdłuż wybrzeża Bałtyku, Sławiński Park Narodowy). Dlatego nad tymi obszarami zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3, 4). Należy pamiętać, że duże stada tych ptaków mogą także występować na polach uprawnych. Wzdłuż wybrzeża przeloty poniżej 2000 ft AGL do ok. 500 m od linii brzegowej (nad morzem i nad lądem) związane będą z podwyższonym zagrożeniem zarówno w ciągu dnia jak i w nocy (mapa 5). Coraz większe skupiska mew będą występować w rejonach portów i wysypisk odpadów komunalnych (np. w otoczeniu Gdyni, Gdańska, Pucka, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Przeloty ptaków z wysypisk do portów (zazwyczaj tam zlokalizowane są noclegowiska) odbywają się zazwyczaj na wysokościach od ok. 300 do nawet 2000 ft AGL. Należy zwrócić uwagę na podwyższone ryzyko w okresie dziennym dla dużej części MRT z uwagi na koncentracje ptaków przede wszystkim wzdłuż wybrzeża, w rejonie jeziora Drużno i Zalewu Wiślanego oraz w rejonie na wschód od ujścia Warty (mapa 3, 5).

Należy pamiętać o dostępnych informacjach programu FlySafe o migracji ptaków w rejonach przy granicy z Niemcami z radaru w rejonie miejscowości Protzel (mapa 6).