Rejestracja

Wszystkie dane podawane są w czasie UTC za wyjątkiem miejsc gdzie jest jednoznacznie podane, że jest inaczej. Dane podawane w serwisie mają charakter informacyjny!!!
Informacje w sprawie dostępu do serwisu pod numerem tel. +48 261-828-138
Informacja dla żołnierzy i pracowników wojska: Prosimy o niezwłoczną zmianę adresu e-mail w profilu użytkownika na pocztę w domenie @ron.mil.pl

dla okresu - marzec 2020

               

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

2020

 


 

 

Marzec 2020

Projekt powstał zgodnie z umową nr  16/2020/JW2063 na rzecz Dowództwa Generalnego RSZ w Warszawie w ramach prac Zespołu Zadaniowego ds. opracowania i wdrożenia Programu Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych (POZS) w lotnictwie Sił Zbrojnych RP.
  
                      Wykonawca:      dr Michał Skakuj    ekoaviation@michalskakuj.com

 

 

 


Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020


 












Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

MARZEC 2020

 




 







 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 





Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – MARZEC 2020. 4

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków.. 4

1.2. Migracje/przeloty ptaków.. 4

1.3. Miejsca koncentracji 5

1.4. Lęgowiska. 5

1.5. Obszary MRT. 6

1.6. Lotniska. 6

1.7. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji 6

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW... 8

2.1. Rejon Północno-wschodni 8

2.2. Rejon Północno-zachodni 8

2.3. Rejon Południowo-zachodni 9

2.4. Rejon Południowo-wschodni 9

3. MAPY. 10

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

 

 

 

 

 

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – MARZEC 2020

 

Poniżej wskazano informacje dla początku okresu migracji wiosennej (marzec). Dla potrzeb szacowania ryzyka przeloty nad wskazanymi obszarami powinny być określone jako te z podwyższonym stopniem zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami pojedynczych śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi i  szybkimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Dodatkowymi elementami jest też liczba statków powietrznych. Przy przelocie kilku statków powietrznych przez obszar koncentracji ptaków ryzyko dla kolejnych (po pierwszym) statków powietrznych może wzrastać z uwagi na efekt przepłoszenia dużych gatunków ptaków przez pierwsze, nadlatujące maszyny. Jest to szczególnie istotne dla niskich przelotów śmigłowców w rejonach miejsc koncentracji gęsi. Najbardziej ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.

 

1.1. Warunki wpływające na występowanie i zachowanie ptaków

Bardzo ciepła i nietypowa zima istotnie wpływa na występowanie i zachowanie ptaków. Związane jest to z dużą liczbą dni z dodatnimi temperaturami, niewielkimi opadami śniegu i lokalnymi, silnymi opadami deszczu oraz okresami z bardzo silnymi wiatrami. Tego typu warunki powodują, że część ptaków, które odlatywały w okresie zimy z Polski pozostało w kraju. Utrzymująca się łagodna pogoda wpływa również na wcześniejszy początek migracji np. gęsi, żurawi oraz wcześniejsze rozpoczęcie sezonu lęgowego np. bielików. Utrzymująca się pogoda oraz zapowiadany wyjątkowo ciepły początek wiosny spowoduje wcześniejszą migrację wielu gatunków ptaków poza już wymienionymi, także np. bociana białego.


1.2. Migracje/przeloty ptaków

W marcu z uwagi na wyższe niż zazwyczaj temperatury, coraz dłuższe dni, rozwój wegetacji i dostępność pokarmu, aktywność ptaków będzie wzrastać. Przeloty ptaków uzależnione będą od warunków pogodowych (temperatury, wiatru, zachmurzenia, opadów). W tym okresie na niezlodzonych akwenach systematycznie wzrastać będzie liczebność ptaków wodnych. W przypadku utrzymywania się dobrych warunków pogodowych migracja może być mniej intensywna, ale rozciągnięta w czasie. Jeżeli warunki sprzyjające migracji będą krótkotrwałe można oczekiwać bardzo intensywnej migracji. W omawianym okresie może to dotyczyć gęsi, łabędzi, kaczek, ale także żurawia i myszołowa. Początkowo dotyczyć to będzie zachodniej (rozlewiska Odry), ale później także pozostałej części kraju (dolina Biebrzy, dolina Baryczy, zbiornik Jeziorsko). Migracja wzdłuż wybrzeża będzie momentami intensywna i już w połowie marca obejmować może zarówno ptaki szponiaste (głównie myszołów), gołębie (np. grzywacz) jak też miliony ptaków wróblowych (np. zięby, sikorki, skowronki) w tym krukowate (gawron, kawka) (mapa 3, 6). Na lotniskach mogą liczniej pojawiać się migrując stada takich gatunków jak: gawron, kawka, grzywacz, czajka, szpaki ale również mewy białogłowe, siwe i śmieszki.

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

1.3. Miejsca koncentracji  

Już w połowie miesiąca mogą znacznie wzrastać koncentracje gęsi, kaczek, i mew (tzw. ptaków wodno-błotnych) na zbiornikach wodnych i rozlewiskach. Z uwagi na okresowe rozlewiska nawet mniejszych rzek, tego typu koncentracje setek lub tysięcy gęsi mogą być zlokalizowane na wielu obszarach dolin rzek i strumieni niewskazanych na mapie największych koncentracji ptaków wodnych (tabela 1, mapa 2, 3). Największe koncentracje w tym okresie będą obejmowały rejon ujścia Warty i zbiorniki wodne zachodniej i północno-zachodniej Polski (w tym rejon Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego) oraz, szczególnie pod koniec miesiąca rejon Kotliny Biebrzańskiej (obszary Natura 2000 w dolinie Biebrzy i Narwi). Również w tych rejonach należy spodziewać się intensywnych lokalnych przelotów na żerowiska położone np. na polach oziminy.

 

1.4. Lęgowiska  

Na obszarach legowisk aktywność dużych ptaków będzie stopniowo wzrastać. Z uwagi na liczną populację bielika, myszołowa, kruka oraz wzrastającą aktywność również innych ptaków już od 15 marca przeloty poniżej 2000ft AGL powinny być w miarę możliwości ograniczane nad dużymi kompleksami leśnymi (mapa 4). Duże ptaki szponiaste w rewirach lęgowych w okresie od marca do lipca mogą atakować BSL a nawet mniejsze załogowe statki powietrzne, w tym także śmigłowce. Już w drugiej połowie miesiąca na lęgowiska w Polsce mogą zacząć przylatywać bociany białe. Przylot ptaków może być w tym roku wyjątkowo wczesny. Należy pamiętać, o dużych zagęszczeniach par lęgowych bociana białego przede wszystkim w rejonach na wschód od linii Wisły (mapa 5)

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

1.5. Obszary MRT

W marcu na poziom zagrożenia na MRT wpływa przede wszystkim obecność ptaków wodno-błotnych (np. łabędzie, żuraw, gęsi, kaczki, mewy), początek intensywnej migracji m.in. krukowatych (gawron, kawka) oraz obszary największych lęgowisk szponiastych (bielik, myszołów). Pod koniec miesiąca możliwa jest również liczna obecność bocianów przynajmniej na części obszarów jego gniazdowania w Polsce. Stopniowy wzrost zagrożenia będzie następował w pasie wzdłuż Wybrzeża, szczególnie w dniach intensywnej migracji nad półwyspami i mierzejami. Wzrastać będzie aktywność migracyjna i lęgowa mew w rejonach Zatoki Gdańskiej, Zalewu Wiślanego, Szczecińskiego, Darłowa oraz Ustki (mapa 6).

 

1.6. Lotniska

Obecności wielu gatunków ptaków będzie stopniowo wzrastać na lotniskach. Dotyczy to m.in. takich ptaków jak myszołów, gawron, kawka, ale przede wszystkim mniejszych gatunków jak skowronek, szpak. Część z nich to wcześniej niż zazwyczaj gniazdujące osobniki, jednak większość będą to ptaki w trakcie swojej wiosennej migracji na lęgowiska. Więcej krukowatych można spodziewać się na lotniskach położonych w pobliżu miejscowości lub/i w sąsiedztwie kolonii lęgowych gawrona. Wciąż będą powtarzać się regularnie przeloty z miejsc koncentracji na noclegowisko zazwyczaj na wysokości poniżej 300 ft AGL (krukowate) lub nawet do 1000 ft AGL (mewy). W przypadku lokalizacji przelotów w rejonie podejścia lotniska zagrożenie kolizją będzie odpowiednio większe. Wciąż będą obecne stada kruków w rejonach sortowni odpadów, ubojni i wysypisk śmieci.  

 

1.7. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji

Olbrzymia większość stałych miejsc koncentracji ptaków zlokalizowana jest na obszarach chronionych. Poniżej wskazano najważniejsze w marcu miejsca koncentracji ptaków na obszarach chronionych sieci Natura 2000 oraz w rejonach największych składowisk odpadów komunalnych. Z uwagi na warunki pogodowe (stopniowy wzrost temperatury) najważniejsze koncentracje ptaków obejmują zbiorniki, rozlewiska i stawy zachodniej i północno-zachodniej oraz północo-wschodniej Polski (mapa 2, tabela 1).

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

Tabela 1. Nad wskazanymi obszarami dużych koncentracji ptaków oraz obszarami szczególne ważnych lęgowisk zalecane jest wykonywanie lotów na wysokości co najmniej 2000 ft AGL. Wskazano miesiące, kiedy zagrożenie dla danego obszaru jest zazwyczaj największe (ZG). Informacje w formacie wms w zakresie obszarów Natura 2000 dostępne są na stronach http://natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/index/ oraz  http://wms.gdos.gov.pl/geoserver/wms. W przypadku składowisk odpadów komunalnych (nr 14-18) wskazano punkt referencyjny, zalecenie obejmuje krąg 2 km od punktu.

 

Miejsca szczególnie istotnych koncentracji ptaków (nazwa oraz oznaczenie zgodnie z Natura2000)

Areas of important bird concentrations (name and code of the Natura 2000 network area),

NR

Obszar

MK

Gatunki/grupy gatunków ptaków

ZG

1

Ostoja Biebrzańska  PLB200006, Bagno Wizna PLB200005, Przełomowa Dolin Narwi PLB200008, Ostoja Narwiańska PLH200024

AA

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

2

Bagienna Dolina Narwi PLB200001, Dolina Górnej Narwi PLB200007

AA

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

3

Dolina Dolnej Odry PLB320003, Jezioro Miedwie i okolice PLB320005, Ujście Warty PLC800001

AA

Gęsi, kaczki

IX-IV

4

Zalew Szczeciński PLB320005, Zalew Kamień i Dziwna 320009, Delta Świny PLB320002

AA

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

5

Zatoka Pucka PL220005, Ujście Wisły PLB220004,

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne mewy

IX-IV

6

Zalew Wiślany PLB280010,

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

7

Zbiornik Jeziorsko PLB100002

A

Gęsi, kaczki,ptaki wodno-błotne,  mewy

IX-IV

8

Dolina Baryczy PLB020001

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, mewy

IX-IV

11

Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego PLB300001

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

14

Szadułki k. Gdańska,  N 54019’05 E 18032’30

B

Mewy, krukowate

I-XII

15

Łężyce k. Gdyni,  N 54031’30 E 18022’39

C

Mewy, krukowate

I-XII

16

Konin,  N 52016’28 E 18017’02

C

Mewy, kruki

I-XII

17

Łubna k. Warszawy,  N 52001’52 E 21008’52

C

Mewy, krukowate

I-XII

18

Świnoujście,  N 53052’26 E 14018’48

C

Mewy, krukowate

I-XII

 

Miejsca koncentracji ptaków (MK) oraz wysypiska odpadów:

AA – powyżej 100 000 ptaków,

A – 30 000 -100 000 ptaków,

B – 10 000 - 30 000 ptaków,

C – 5 000 -10 000 ptaków

L – ważne obszary legowisk



 

 

 

 

  

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

 

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano zagrożenia związane z występowaniem ptaków. Generalnie w marcu na lotniskach w Polsce zagrożenie związane z ptakami będzie wzrastać wraz coraz większą aktywnością ptaków. Dotyczy to zarówno migracji (przeloty) jak i zachowań związanych z gniazdowaniem (np. toków). Można spodziewać się także wzrostu liczby mew w rejonach lotnisk położonych w pobliżu rzek i zbiorników wodnych. Z uwagi na wyższe niż zazwyczaj temperatury już w połowie miesiąca migracja może być intensywna. Dotyczy to np. gęsi, mew, głównie w rejonie wybrzeża oraz rozlewisk i zbiorników wodnych.

 

2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnisk Sił Zbrojnych RP. Na wodach Zalewu Wiślanego oraz na wielu jeziorach wzrastać będzie liczba gęsi i kaczek. Na Zalewie liczba gęsi może sięgać dziesiątków tysięcy w tym nawet do ok. 1000 bernikli kanadyjskiej. Wzrastać będzie intensywność migracji nad Mierzeją Wiślaną. Dlatego w rejonie Zalewu Wiślanego, Jeziora Drużno zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3). Na całym obszarze mogą już zacząć pojawiać się bociany (mapa 4). Nad dużymi kompleksami leśnymi wzrastać będzie aktywność szponiastych (myszołów, bielik) (mapa 5) a w rejonach podmokłych i na polach także żurawi. Migracje gęsi, żurawi oraz lokalizacja największych lęgowisk szponiastych wpłyną na poziom zagrożenia na trasach MRT (mapa 6).

 

2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPPR, EPMB. Migracja wzdłuż linii wybrzeża będzie stopniowo wzrastać, co pociąga za sobą również wzrost zagrożenia. Koncentracje ptaków wodnych (kaczki, mewy) na wodach Zatoki Gdańskiej, Zalewu Szczecińskiego będą wzrastać. Większe koncentracje mew będą utrzymywać się w rejonach portów (np. w otoczeniu Gdyni, Gdańska, Pucka, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Zaleca się nad tymi obszarami wzdłuż linii wybrzeża wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  3). Wzrost liczebności mew związany będzie z ich migracją, a ptaki mogą być aktywne także w nocy. Znaczne skupiska mew i krukowatych będą występować w rejonach wysypisk odpadów komunalnych w rejonie Gdańska i Gdyni oraz Świnoujścia (nawet ponad 5 tys. ptaków). Ptaki regularnie przelatują (nawet na wysokości ponad 1000 ft AGL) rano i wieczorem pomiędzy wysypiskami śmieci a noclegowiskami w portach Gdyni i Gdańska. Stwarza to zagrożenie w rejonie podejścia DS29 w odległości od 2 do 7 km od lotniska w Gdańsku. Na obszarach dużych kompleksów leśnych odnotowany będzie wzrost aktywności bielika, myszołowa, a pod koniec miesiąca także kani rudej (mapa 5). Zagrożenie dla tras MRT będzie podwyższone wzdłuż wybrzeża szczególnie w rejonie ujścia Wisły, Zalewu Szczecińskiego i Wiślanego (mapa 6).

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

2.3. Rejon Południowo-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPKS, EPPW, EPIR, EPLY, EPTM, EPKK. Poziom zagrożenia będzie wzrastał wraz z intensywnością migracji i pojawiania się ptaków gniazdujących w tym rejonie (mapa 3, 5). Szczególnie liczne będą ptaki wodne (gęsi, kaczki, łabędzie) na rozlewiskach w rejonie Parku Narodowego Ujście Warty, wzdłuż Odry oraz innych zbiornikach i rozlewiskach. Liczne stada gęsi regularnie przelatują dość nisko (poniżej 500 ft AGL) pomiędzy żerowiskami (np. na polach oziminy) a miejscami odpoczynku na zbiornikach wodnych. Można spodziewać się wcześniejszych powrotu bocianów białych (mapa 4). Zagrożenie dla tras MRT będzie podwyższone przede wszystkim w zachodniej części rejonu oraz w rejonach okresowych miejsc koncentracji ptaków wodnych (mapa 6).

 

 

2.4. Rejon Południowo-wschodni

Rejon wraz z lotniskami EPWA, EPMM, EPRA, EPDE. Zagrożenie będzie stopniowo wzrastać z uwagi na migrujące stada krukowatych (gawron, wrona, kawka), mew (siwa, śmieszka, białogłowa), a nawet gołębi (grzywacz). Tam gdzie lotniska są zlokalizowane w pobliżu znanych kolonii lęgowych gawrona (EPRA, EPDE), stada ptaków mogą częściej pojawiać się na i w sąsiedztwie lotnisk. Już w połowie miesiąca można spodziewać się liczniejszego powrotu bocianów na lęgowiska (mapa 4). Zagrożenie dla tras MRT utrzyma się na niskim poziomie, choć należy liczyć się z lokalnym wzrostem z uwagi na migracje i obecność ptaków na lęgowiskach (mapa 5).



 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

3. MAPY

 

 

Mapa 1. Podział obszaru Polski na potrzeby przygotowywanej informacji o zagrożeniach dla ruchu lotniczego, związanych z występowaniem ptaków. Rejon Północno-wschodni (NE), Północno-zachodni (NW), Południowo-zachodni (SW) oraz Południowo-wschodni (SE).

 

 

 

 

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

 

Mapa 2. Obszary Natura 2000 (szare pola), gdzie zlokalizowane są znaczne koncentracje ptaków w początkowym okresie migracji - marzec (pogrubione). Na czerwono wskazano lokalizację największych składowisk odpadów komunalnych. Numeracja odpowiada zawartości tabeli 1.

 

 

 

 

 

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2020

 

 

 

Mapa 3. Miejsca koncentracji powyżej 30 tys. gęsi (głównie zbożowa, białoczelna i gęgawa) w okresie zimowym (zielony), wskazano obszary gdzie koncentracje gęsi, kaczek mogą okresowo wzrastać z uwagi migrację (jasno zielony). Pokazano również największe miejsca koncentracji innych gatunków ptaków wodnych powyżej 30 tys. osobników (głownie kaczki, kormorany) w rejonie Zatoki Gdańskiej, Zalewu Szczecińskiego i Wiślanego (niebieskie owale) oraz obszary zwiększonej aktywności mew w rejonach największych portów (jasnoniebieskie owale). Blado zielony – główny obszar migracji żurawia nad Polską. Wskazano lokalizację lotnisk Sił Zbrojnych RP wraz z 13 km buforem oraz trasy MRT.