Rejestracja

Wszystkie dane podawane są w czasie UTC za wyjątkiem miejsc gdzie jest jednoznacznie podane, że jest inaczej. Dane podawane w serwisie mają charakter informacyjny!!!
Informacje w sprawie dostępu do serwisu pod numerem tel. +48 261-828-559 lub +48 261-828-138
Informacja dla żołnierzy i pracowników wojska: Prosimy o niezwłoczną zmianę adresu e-mail w profilu użytkownika na pocztę w domenie @ron.mil.pl

dla okresu - luty 2020


 Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: LUTY 2020

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

2020

 

 

 

Luty 2020

 

Projekt powstał zgodnie z umową nr 18/2019/JW2063 na rzecz Dowództwa Generalnego RSZ w Warszawie w ramach prac Zespołu Zadaniowego ds. opracowania i wdrożenia Programu Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych (POZS) w lotnictwie Sił Zbrojnych RP.
  
                      Wykonawca:      dr Michał Skakuj    ekoaviation@michalskakuj.com

 


Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

LUTY 2020

 

 


Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – LUTY 2020. 5

1.1. Migracje/przeloty ptaków.. 5

1.2. Miejsca koncentracji 6

1.3. Lęgowiska. 6

1.4. Obszary MRT. 6

1.5. Lotniska. 6

1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji 7

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW... 9

2.1. Rejon Północno-wschodni 9

2.2. Rejon Północno-zachodni 9

2.3. Rejon Południowo-zachodni 10

2.4. Rejon Południowo-wschodni 11

3. MAPY. 12

 

 

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – LUTY 2020

 

Poniżej wskazano informacje dla końca okresu zimowego (luty). Dla potrzeb szacowania ryzyka przeloty nad wskazanymi obszarami powinny być określone jako te z podwyższonym stopniem zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami pojedynczych śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi i  szybkimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Dodatkowymi elementami jest też liczba statków powietrznych. Przy przelocie kilku statków powietrznych przez obszar koncentracji ptaków ryzyko dla kolejnych (lecących po pierwszym) statków powietrznych może wzrastać z uwagi na efekt przepłoszenia ptaków przez pierwsze, nadlatujące maszyny. Jest to szczególnie istotne dla niskich przelotów śmigłowców. Najbardziej ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.

 

1.1. Migracje/przeloty ptaków

W lutym generalnie migracja nie będzie miała miejsca, poza rejonem wybrzeża. W tym okresie na wybrzeżu (głównie rejony Zatoki Gdańskiej, Zalewu Wiślanego oraz Zalewu Szczecińskiego) może wzrastać liczebność ptaków wodnych. Związane to jest z początkiem migracji wiosennej głównie morskich kaczek, kormorana. Migracja ptaków może być już zaznaczona wzdłuż wybrzeża, przede wszystkim nisko nad powierzchnia wody (kaczki) lub nisko nad lądem (kormorany) (mapa 3, 4).  Aktywność ptaków może wzrastać po okresach sztormów. Natomiast przemieszczenia się ptaków związane będą z warunkami pogodowymi (opady, wzrost pokrywy śnieżnej, lokalne rozlewiska). W rejonach położonych w pobliżu niezamarzających zbiorników wodnych, tworzących się rozlewisk oraz większych miejscowości okresowo wzrastać będzie liczebność ptaków (np. stad mew, kwiczoła). Na lotniskach w całym kraju będą pojawiać się zimujące stada krukowatych (gawron, kawka, wrona, kruk), kwiczołów oraz szczególnie w okresach sztormów także mewy (głównie siwa, białogłowa, srebrzysta),

 

 

1.2. Miejsca koncentracji  

Już pod koniec miesiąca mogą wzrastać koncentracje gęsi, kaczek, i mew (tzw. ptaków wodno-błotnych) na zbiornikach wodnych i niepokrytych lodem rozlewiskach. W lutym z uwagi na warunki pogodowe najważniejsze miejsca koncentracji ptaków będą obejmowały rozlewiska i zbiorniki wodne zachodniej i północno-zachodniej Polski oraz rejony Zatoki Gdańskiej i Zalewu Szczecińskiego. Jeśli utrzymają się podwyższone temperatury w drugiej połowie miesiąca można oczekiwać wzrostu liczebności ptaków wodnych (gęsi, kaczki), który będzie sygnałem początków migracji wiosennej (mapa 2, 3) (tabela 1).

 

1.3. Lęgowiska  

Brak będzie aktywność dużych gatunków ptaków na lęgowiskach. Wyjątkiem będzie bielik, którego aktywność lęgowa (tokowanie, budowa gniazda) będzie wzrastać (mapa 4). Natomiast wciąż zimujące i niegniazdujące ptaki, np. młodociane bieliki mogą tworzyć lokalne koncentracje (ponad 10 osobników) np. na stawach hodowlanych oraz w rejonie ujścia Wisły i na Zalewie Szczecińskim.


1.4. Obszary MRT

W lutym na poziom zagrożenia na MRT wpływa przede wszystkim obecność ptaków wodno-błotnych (np. gęsi, kaczki, mewy) oraz zimowiska krukowatych (gawron, kawka, wrona, kruk), głównie w rejonach miast. Największe zagrożenie przewidywane jest w rejonach koncentracji ptaków wodnych także w rejonach Zatoki Gdańskiej, Zalewu Wiślanego, Szczecińskiego, Darłowa oraz Ustki, co jest także efektem koncentracji mew w rejonach portów oraz w pobliżu miejsc koncentracji gęsi w zachodniej Polsce (mapa 5).


1.5. Lotniska

Na lotniskach z uwagi na ciepłą zimę może utrzymywać się obecność pustułki, myszołowa, a nawet szpaków. Aktywność tych ptaków będzie się zwiększać z uwagi na nietypowo wysokie temperatury i zbliżający się szybko okres migracji. Należy liczyć się ze wzrostem obecności mew (siwa, białogłowa, srebrzysta) w okresach sztormów (głównie lotniska bliżej wybrzeża).  Również ustabilizuje się sytuacja z zimującymi stadami krukowatych (gawron, kawka, wrona), które mogą sięgać nawet ponad 10 tys. osobników. Stada mogą przez nawet ponad godzinę przelatywać z miejsc koncentracji na noclegowisko tworząc szeroki nawet na ponad 300 m strumień nisko (zazwyczaj poniżej 300 ft AGL) lecących tysięcy ptaków. W przypadku lokalizacji przelotów w rejonie podejścia lotniska zagrożenie kolizją będzie odpowiednio większe. W zimie kruki występują w stadach (nawet ponad 100 ptaków) np. w rejonach sortowni odpadów, ubojni i wysypisk śmieci. Jeśli na lotnisku lub w pobliżu są liczne krzewy głogu, jarzębiny można spodziewać się zimujących stad drozdów głównie kwiczoła i droździka (nawet ponad 1000 os.).  


1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji

Olbrzymia większość stałych miejsc koncentracji ptaków zlokalizowana jest na obszarach chronionych. Poniżej wskazano najważniejsze miejsca koncentracji ptaków na obszarach chronionych sieci Natura 2000 oraz w rejonach największych składowisk odpadów komunalnych. Najważniejsze tego typu tereny wskazano w tabeli 1. Jesienią część z tych obszarów charakteryzuje się dużymi koncentracjami ptaków wodnych (mapa 2).


Tabela 1. Nad wskazanymi obszarami dużych koncentracji ptaków (MK) zalecane jest wykonywanie lotów na wysokości co najmniej 2000 ft AGL. Wskazano miesiące, kiedy zagrożenie dla danego obszaru jest zazwyczaj największe (ZG). Informacje w formacie wms w zakresie obszarów Natura 2000 dostępne są na stronach http://natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/index/ oraz  http://wms.gdos.gov.pl/geoserver/wms. W przypadku składowisk odpadów komunalnych (nr 14-18) wskazano punkt referencyjny, zalecenie obejmuje krąg do 2 km od punktu.

 

Miejsca szczególnie istotnych koncentracji ptaków (nazwa oraz oznaczenie zgodnie z Natura2000)

Areas of important bird concentrations (name and code of the Natura 2000 network area),

NR

Obszar

MK

Gatunki/grupy gatunków ptaków

ZG

3

Dolina Dolnej Odry PLB320003, Jezioro Miedwie i okolice PLB320005, Ujście Warty PLC800001

AA

Gęsi, kaczki

IX-IV

4

Zalew Szczeciński PLB320005, Zalew Kamień i Dziwna 320009, Delta Świny PLB320002

AA

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

5

Zatoka Pucka PL220005, Ujście Wisły PLB220004,

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne mewy

IX-IV

6

Zalew Wiślany PLB280010, Jezioro Drużno PLB280013

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

7

Zbiornik Jeziorsko PLB100002

A

Gęsi, kaczki,ptaki wodnobłotne,  mewy

IX-IV

8

Dolina Baryczy PLB020001

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne, mewy

IX-IV

9

Zbiornik Nyski PLB160002, Otmuchowski PLB160003, Turawski PLB160004, Mietkowski PLB020004

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodnobłotne , mewy

IX-IV

10

Stawy Wielikąt i Las Tworkowski PLB240003

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

11

Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego PLB300001

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

14

Szadułki k. Gdańska,  N 54019’05 E 18032’30

B

Mewy, krukowate

I-XII

15

Łężyce k. Gdyni,  N 54031’30 E 18022’39

C

Mewy, krukowate

I-XII

16

Konin,  N 52016’28 E 18017’02

C

Mewy, kruki

I-XII

17

Łubna k. Warszawy,  N 52001’52 E 21008’52

C

Mewy, krukowate

I-XII

18

Świnoujście,  N 53052’26 E 14018’48

C

Mewy, krukowate

I-XII

 

Miejsca koncentracji ptaków (MK) oraz wysypiska odpadów:

AA – powyżej 100 000 ptaków,

A – 30 000 -100 000 ptaków,

B – 10 000 - 30 000 ptaków,

C – 5 000 -10 000 ptaków

L – ważne obszary lęgowisk

 

 

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków i obszarów o podwyższonym poziomie zagrożenia, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano specyficzne zagrożenia związane z występowaniem ptaków. Generalnie w omawianym okresie na lotniskach w Polsce (nie wszędzie w takim samym stopniu) zmniejszy się zagrożenie związane z myszołowem, pustułką i szpakiem. Natomiast na lotniskach w pobliżu miast, może wzrosnąć zagrożenie związane z występowaniem i aktywnością zimujących krukowatych (gawron, wrona i kawka) oraz mew na lotniskach położonych w pobliżu rzek i zbiorników wodnych. W drugiej połowie miesiąca zacznie wzrastać zagrożenie związane z początkiem migracji mew, kaczek, kormorana wzdłuż wybrzeża oraz gęsi w zachodniej Polsce.

 

2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnik Sił Zbrojnych RP. Przy braku pokrywy lodowej na dużych zbiornikach wodnych mogą tworzyć się duże koncentracje ptaków wodno-błotnych (np. gęsi, kaczki, czaple, kormoran, mewy). Na Zalewie Wiślanym, co roku zimuje do ok. 1000 bernikli kanadyjskich (największy gatunek gęsi spotykanych w Polsce). Jeśli zbiorniki wodne Warmii i Mazur zaczną zamarzać to ptaki z tych akwenów mogą być „spychane” w rejon ujściowego odcinka Wisły i Zatoki Gdańskiej. Dlatego nad tymi obszarami zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL (mapa  2, 3). Nad dużymi kompleksami leśnymi powoli wraz z początkiem sezonu lęgowego, wzrastać będzie aktywność bielika oraz kruka (mapa 4). Podwyższone ryzyko obejmie części MRT zlokalizowanych głównie w rejonie Zalewu Wiślanego (mapa 5).

 

2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPPR, EPMB. Koniec migracji przełoży się na zmniejszenie zagrożeń wzdłuż linii wybrzeża. Koncentracje ptaków wodnych będą się ograniczać głównie do wód Zatoki Gdańskiej, Zalewu Wiślanego i Zalewu Szczecińskiego. W okresach sztormów wzrastać będą zgrupowania mew w otoczeniu portów (Gdyni, Gdańska, Pucka, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Zimujące stada mew będą także aktywnie towarzyszyć kutrom rybackim (stada nawet ponad 100 ptaków na wysokości zazwyczaj do 500 ft AGL) w dzień i w nocy.  Natomiast w przypadku utrzymywania się niskich temperatur i stopniowego zlodzenia płytkich akwenów ptaki przemieszczać się będą na zachód i południe Polski. Z uwagi na niezamarzanie zbiorników wodnych mogą tworzyć się koncentracje zimujących ptaków wodnych (głownie gęsi, kaczki) na rozlewiskach wzdłuż Odry od ujścia Warty (Park Narodowy Ujście Warty i obszary Natura 2000) aż po rejon Zalewu Szczecińskiego. Dlatego zaleca się nad wskazanymi obszarami wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL (mapa  2, 3). Duże skupiska zimujących mew i krukowatych będą występować także w rejonach wysypisk odpadów komunalnych. Koncentracje mew (do 5 tys. ptaków) obejmą składowiska odpadów komunalnych Gdańska i Gdyni oraz innych miast. Przeloty ptaków z wysypisk w Szadółkach do noclegowisk w portach Gdańska odbywają się zazwyczaj  do wysokości 1000 ft AGL, lecz wyjątkowo także do ok. 3000 ft AGL. Linia przelotów (SSW-NNE) przecina rejon podejścia DS29 w odległości od 2 do 7 km od lotniska, większość ptaków przelatuje w godzinach rannych oraz przed zachodem słońca. Podobnie koncentracje krukowatych w rejonach legalnych i nielegalnych sortowni odpadów i wysypisk śmieci mogą stwarzać zagrożenie w rejach lotnisk w Mirosławcu, Siemirowicach oraz Świdwinie. Początek sezonu lęgowego bielika związany jest ze wzrostem aktywności tych ptaków w rewirach lęgowych (głównie nad dużymi komiksami leśnymi) (mapa 4).  Podwyższone ryzyko obejmie w okresie dziennym część MRT w rejonie wybrzeża i w rejonach koncentracji ptaków wodnych wzdłuż zachodniej granicy Polski łącznie z Zalewem Szczecińskim (mapa 5).

 

2.3. Rejon Południowo-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPKS, EPPW, EPIR, EPLY, EPTM, EPKK. Okres zimowania ptaków to znacznie mniejsze zagrożenie dla operacji lotniczych. Poziom zagrożenia w rejonach rozlewisk, zbiorników wodnych i stawów hodowlanych (rozlewiska Odry, Dolina Baryczy, wzdłuż Noteci, Bzury) będzie uzależniony on temperatury i stopnia zlodzenia. Duże koncentracje gęsi (głównie gęgawa, białoczelna, tundrowa), kaczek (m.in. krzyżówka, czernica) będą stanowiły raczej lokalne zagrożenie (mapa  2, 3, 4). Gęsi będą regularnie przelatywać, zazwyczaj na wysokości poniżej 500 ft AGL, z rejonów żerowisk na polach oziminy na noclegowiska położone na zbiornikach wodnych. Liczba ptaków będzie stopniowo wzrastać wraz z początkiem migracji w drugiej połowie miesiąca, szczególnie jeśli rozlewiska i zbiorniki wodne nie będą pokryte lodem. Utrzyma się zagrożenie związane z zimowaniem wielotysięcznych stad krukowatych (gawrona, wrony, kawki) w rejonach miast. Z uwagi na zimowanie i lokalne koncentracje ptaków wzrośnie ryzyko dla części tras MRT głównie w zachodniej części omawianego rejonu (mapa 5).

 

2.4. Rejon Południowo-wschodni

Rejon wraz z lotniskami EPWA, EPMM, EPRA, EPDE. Zagrożenie będzie stosunkowo niskie. Wyjątkiem będą stada zimujących krukowatych (gawron, wrona, kawka) oraz gołębi hodowlanych i miejskich głównie w rejonach miast. Tam gdzie lotniska są zlokalizowane w pobliżu miast i parków miejskich, stada ptaków mogą częściej pojawiać się na i w sąsiedztwie lotnisk. Z uwagi na brak lub krótkotrwałą pokrywę lodową na zbiornikach wodnych mogą pojawiać się lokalne koncentracje ptaków wodnych (np. Poleski Park Narodowy, kompleksy stawów hodowlanych oraz rejon ujścia Wieprza do Wisły). Przy zlodzeniu zbiorników wodnych poziom ryzyka dla tras MRT będzie niski poza rejonem miast (krukowate i gołębie hodowlane) (mapa 5).

 

 

3. MAPY

 

Mapa 1. Podział obszaru Polski na potrzeby przygotowywanej informacji o zagrożeniach dla ruchu lotniczego, związanych z występowaniem ptaków. Rejon Północno-wschodni (NE), Północno-zachodni (NW), Południowo-zachodni (SW) oraz Południowo-wschodni (SE)

 

 

 

 

Mapa 2. Obszary Natura 2000 (szare pola), gdzie zlokalizowane są znaczne koncentracje ptaków w okresie późnozimowym (pogrubione). Na czerwono wskazano lokalizację największych składowisk odpadów komunalnych. Numeracja odpowiada zawartości tabeli 1.

 

 

 

Mapa 3. Miejsca koncentracji powyżej 30 tys. (ciemno zielone), oraz poniżej 30 tys. (blado zielone) gęsi różnych gatunków oraz powyżej 20 tys. kaczek i mew (różnych gatunków) (niebieskie). Błękitnymi owalami zaznaczono na znaczne koncentracje ptaków wodnych i mew w rejonach portów Zatoki Gdańskiej, Zalewu Szczecińskiego oraz Ustki i Darłowa. Wskazano lokalizację lotnisk Sił Zbrojnych RP wraz z 13 km buforem oraz trasy MRT.

 

 

 

 

 

Mapa 4. Rewiry lęgowe bielika (niebieskie punkty – nawet do 1500 par w Polsce). Wskazano lokalizację lotnisk Sił Zbrojnych RP wraz z 13 km buforem oraz trasy MRT. Obszary największych zagęszczeń rewirów lęgowych wskazano pomarańczowymi owalami.