Rejestracja

Wszystkie dane podawane są w czasie UTC za wyjątkiem miejsc gdzie jest jednoznacznie podane, że jest inaczej. Dane podawane w serwisie mają charakter informacyjny!!!
Informacje w sprawie dostępu do serwisu pod numerem tel. +48 261-828-138
Informacja dla żołnierzy i pracowników wojska: Prosimy o niezwłoczną zmianę adresu e-mail w profilu użytkownika na pocztę w domenie @ron.mil.pl

dla okresu - marzec 2019

               

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: MARZEC 2019

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

2019

 

 

 

 

Marzec 2019

 


Projekt powstał zgodnie z umową nr 18/2019/JW2063 na rzecz Dowództwa Generalnego RSZ w Warszawie w ramach prac Zespołu Zadaniowego ds. opracowania i wdrożenia Programu Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych (POZS) w lotnictwie Sił Zbrojnych RP.


Wykonawca:      dr Michał Skakuj    ekoaviation@michalskakuj.com

 

 

Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

MARZEC 2019


Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – MARZEC 2019. 5

1.1. Migracje/przeloty ptaków.. 5

1.2. Miejsca koncentracji 5

1.3. Lęgowiska. 6

1.4. Obszary MRT. 6

1.5. Lotniska. 6

1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji 7

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW... 8

2.1. Rejon Północno-wschodni 8

2.2. Rejon Północno-zachodni 9

2.3. Rejon Południowo-zachodni 9

2.4. Rejon Południowo-wschodni 10

3. MAPY. 11

   

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – MARZEC 2019

 

Poniżej wskazano informacje dla początku okresu migracji wiosennej (marzec). Dla potrzeb szacowania ryzyka przeloty nad wskazanymi obszarami powinny być określone jako te z podwyższonym stopniem zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami pojedynczych śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi i  szybkimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Dodatkowymi elementami jest też liczba statków powietrznych. Przy przelocie kilku statków powietrznych przez obszar koncentracji ptaków ryzyko dla kolejnych (po pierwszym) statków powietrznych może wzrastać z uwagi na efekt przepłoszenia dużych gatunków ptaków przez pierwsze, nadlatujące maszyny. Jest to szczególnie istotne dla niskich przelotów śmigłowców w rejonach miejsc koncentracji gęsi. Najbardziej ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.


1.1. Migracje/przeloty ptaków

W marcu z uwagi na coraz dłuższe dni, rozwój wegetacji i dostępność pokarmu aktywność ptaków będzie wzrastać. Również migracja będzie coraz bardziej intensywna. Przeloty ptaków uzależnione będą od warunków pogodowych (temperatury, wiatru, zachmurzenia, opadów). Z uwagi na temperatury panujące pod koniec lutego i zapowiadane utrzymanie się ich powyżej zera, nie będzie zlodzenia akwenów wodnych. W tym okresie na wielu akwenach systematycznie wzrastać będzie liczebność ptaków wodnych. Związane to będzie z coraz intensywniejszą  migracją wiosenną gęsi i kaczek, a nawet łabędzi. Migracja wzdłuż wybrzeża będzie już bardzo intensywna pod koniec marca i obejmować będzie zarówno ptaki szponiaste (głównie myszołów), gołębie (np. grzywacz) jak też miliony ptaków wróblowych (np. zięby, sikorki, skowronki) (mapa 3, 4). Na lotniskach mogą liczniej pojawiać się migrując stada (gawron, kawka, grzywacz, czajka, szpaki) ale również mewy białogłowe, siwe i śmieszki w trakcie migracji na lęgowiska położone m.in. w Polsce.

 

1.2. Miejsca koncentracji  

Już w połowie miesiąca mogą znacznie wzrastać koncentracje gęsi, kaczek, i mew (tzw. ptaków wodno-błotnych) na zbiornikach wodnych i rozlewiskach. Z uwagi na okresowe rozlewiska nawet mniejszych rzek, tego typu koncentracje setek lub tysięcy gęsi mogą być zlokalizowane na wielu obszarach dolin rzek i strumieni nie wskazanych na mapie największych koncentracji ptaków wodnych (tabela 1, mapa 2, 3). Największe koncentracje w tym okresie będą obejmowały rejon ujścia Warty i zbiorniki wodne zachodniej i północno-zachodniej Polski oraz, szczególnie pod koniec miesiąca rejon Kotliny Biebrzańskiej (obszary Natura 2000 w dolinie Biebrzy i Narwi). Również w tych rejonach należy spodziewać się intensywnych lokalnych przelotów na żerowiska położone np. na polach oziminy.

 

1.3. Lęgowiska  

Na obszarach legowisk aktywność dużych ptaków będzie stopniowo wzrastać. Z uwagi na liczną populację bielika, myszołowa, kruka oraz wzrastającą aktywność również innych ptaków już od 15 marca przeloty poniżej 2000ft AGL powinny być w miarę możliwości ograniczane nad dużymi kompleksami leśnymi (mapa 4). Duże ptaki szponiaste w rewirach lęgowych w okresie od marca do lipca mogą atakować BSL a nawet mniejsze załogowe statki powietrzne, w tym także śmigłowce. Pod koniec miesiąca na lęgowiska w Polsce zaczną przylatywać bociany białe, trzeba pamiętać, że w Polsce gniazduje nawet do 50 tys. par tych ptaków.


1.4. Obszary MRT

W marcu na poziom zagrożenia na MRT wpływa przede wszystkim obecność ptaków wodno-błotnych (np. łabędzie, gęsi, kaczki, mewy), początek intensywnej migracji m.in. krukowatych (gawron, kawka) oraz obszary największych lęgowisk szponiastych (bielik, myszołów). Stopniowy wzrost zagrożenia będzie następował w pasie wzdłuż Wybrzeża, szczególnie w dniach intensywnej migracji nad półwyspami i mierzejami. Wzrastać będzie również aktywność migracyjna i lęgowa mew w rejonach Zatoki Gdańskiej, Zalewu Wiślanego, Szczecińskiego, Darłowa oraz Ustki (mapa 5).

 

1.5. Lotniska

Obecności wielu gatunków ptaków będzie stopniowo wzrastać na lotniskach. Dotyczy to m.in. takich ptaków jak myszołów, gawron, kawka czy też grzywacz ale przede wszystkim mniejszych gatunków jak skowronek, szpak, trznadel. Część z nich będą to już lokalnie gniazdujące ptaki ale większość będą to ptaki w trakcie swojej wiosennej migracji na lęgowiska. Więcej krukowatych można spodziewać się na lotniskach położonych w pobliżu większych miejscowości lub/i w sąsiedztwie kolonii lęgowych gawrona. Wciąż będą powtarzać się  regularnie przeloty  z miejsc koncentracji na noclegowisko zazwyczaj na wysokości poniżej 300 ft AGL. W przypadku lokalizacji przelotów w rejonie podejścia lotniska zagrożenie kolizją będzie odpowiednio większe. Wciąż będą obecne stada kruków w rejonach sortowni odpadów, ubojni i wysypisk śmieci.  

 

1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji

Olbrzymia większość stałych miejsc koncentracji ptaków zlokalizowana jest na obszarach chronionych. Poniżej wskazano najważniejsze w marcu miejsca koncentracji ptaków na obszarach chronionych sieci Natura 2000 oraz w rejonach największych składowisk odpadów komunalnych. Z uwagi na warunki pogodowe (stopniowy wzrost temperatury) najważniejsze koncentracje ptaków obejmują zbiorniki, rozlewiska i stawy zachodniej i północno-zachodniej oraz północo-wschodniej Polski (mapa 2, tabela 1).


Tabela 1. Nad wskazanymi obszarami dużych koncentracji ptaków oraz obszarami szczególne ważnych lęgowisk zalecane jest wykonywanie lotów na wysokości co najmniej 2000 ft AGL. Wskazano miesiące, kiedy zagrożenie dla danego obszaru jest zazwyczaj największe (ZG). Informacje w formacie wms w zakresie obszarów Natura 2000 dostępne są na stronach http://natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/index/ oraz  http://wms.gdos.gov.pl/geoserver/wms. W przypadku składowisk odpadów komunalnych (nr 14-18) wskazano punkt referencyjny, zalecenie obejmuje krąg 2 km od punktu.

 

Miejsca szczególnie istotnych koncentracji ptaków (nazwa oraz oznaczenie zgodnie z Natura2000)

Areas of important bird concentrations (name and code of the Natura 2000 network area),

NR

Obszar

MK

Gatunki/grupy gatunków ptaków

ZG

1

Ostoja Biebrzańska  PLB200006, Bagno Wizna PLB200005, Przełomowa Dolin Narwi PLB200008, Ostoja Narwiańska PLH200024

AA

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

2

Bagienna Dolina Narwi PLB200001, Dolina Górnej Narwi PLB200007

AA

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

3

Dolina Dolnej Odry PLB320003, Jezioro Miedwie i okolice PLB320005, Ujście Warty PLC800001

AA

Gęsi, kaczki

IX-IV

4

Zalew Szczeciński PLB320005, Zalew Kamień i Dziwna 320009, Delta Świny PLB320002

AA

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

5

Zatoka Pucka PL220005, Ujście Wisły PLB220004,

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne mewy

IX-IV

6

Zalew Wiślany PLB280010,

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

7

Zbiornik Jeziorsko PLB100002

A

Gęsi, kaczki,ptaki wodno-błotne,  mewy

IX-IV

8

Dolina Baryczy PLB020001

A

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, mewy

IX-IV

11

Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego PLB300001

A

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

14

Szadułki k. Gdańska,  N 54019’05 E 18032’30

B

Mewy, krukowate

I-XII

15

Łężyce k. Gdyni,  N 54031’30 E 18022’39

C

Mewy, krukowate

I-XII

16

Konin,  N 52016’28 E 18017’02

C

Mewy, kruki

I-XII

17

Łubna k. Warszawy,  N 52001’52 E 21008’52

C

Mewy, krukowate

I-XII

18

Świnoujście,  N 53052’26 E 14018’48

C

Mewy, krukowate

I-XII

 

Miejsca koncentracji ptaków (MK) oraz wysypiska odpadów:

AA – powyżej 100 000 ptaków,

A – 30 000 -100 000 ptaków,

B – 10 000 - 30 000 ptaków,

C – 5 000 -10 000 ptaków

L – ważne obszary legowisk



 

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano specyficzne zagrożenia związane z występowaniem ptaków. Generalnie w marcu na lotniskach w Polsce zagrożenie związane z ptakami będzie stopniowo wzrastać wraz ze wzrostem intensywności migracji i powrotu większych ptaków na lęgowiska. Można spodziewać się także wzrostu liczby mew w rejonach lotnisk położonych w pobliżu rzek i zbiorników wodnych. W drugiej połowie miesiąca migracja będzie już intensywna wzdłuż wybrzeża a koncentracje gęsi można będzie spotkać także na rozlewiskach mniejszych rzek.

 

2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnisk Sił Zbrojnych RP. Na wodach Zalewu Wiślanego oraz na wielu jeziorach wzrastać będzie liczba gęsi i kaczek. Na Zalewie wciąż można spodziewać się nawet do ok. 1000 bernikli kanadyjskiej, wzrastać będzie również intensywność migracji nad Mierzeją Wiślaną. Dlatego w rejonie Zalewu Wiślanego zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3, 4). Nad dużymi kompleksami leśnymi wzrastać będzie aktywność szponiastych (myszołów, bielik) (mapa 4). Migracje oraz lokalizacja największych lęgowisk szponiastych wpłyną na poziom zagrożenia na trasach MRT (mapa 5).

 

2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPPR, EPMB. Migracja wzdłuż linii wybrzeża będzie stopniowo wzrastać, co pociąga za sobą również wzrost zagrożenia. Koncentracje ptaków wodnych (kaczki, mewy) na wodach Zatoki Gdańskiej, Zalewu Szczecińskiego mogą początkowo wzrastać ale pod koniec miesiąca zaczną się zmniejszać.  Przez cały miesiąc mogą utrzymywać się większe koncentracje mew w rejonach portów (np. w otoczeniu Gdyni, Gdańska, Pucka, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Zaleca się nad tymi obszarami wzdłuż linii wybrzeża wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  5). Wzrost liczebności mew związany będzie z ich migracją, a ptaki mogą być aktywne także w nocy. Wciąż znaczne skupiska mew i krukowatych będą występować w rejonach wysypisk odpadów komunalnych w rejonie Gdańska i Gdyni oraz Świnoujścia (nawet ponad 5 tys. ptaków). Stale będą obecne regularne przeloty ptaków (po wschodzie i przed zachodem słońca) pomiędzy wysypiskami śmieci a noclegowiskami w portach Gdyni i Gdańska. Przeloty te mogą odbywać się nawet na wysokości ponad 1000 ft AGL. Stwarza to zagrożenie w rejonie podejścia DS29 w odległości od 2 do 7 km od lotniska w Gdańsku. W kompleksach leśnych odnotowany będzie wzrost aktywności bielika, myszołowa, a pod koniec miesiąca także kani rudej (mapa 4). Zagrożenie dla tras MRT będzie podwyższone wzdłuż wybrzeża szczególnie w rejonie ujścia Wisły, Zalewu Szczecińskiego, południowej części Zalewu Wiślanego i ujścia Odry (mapa 5).


2.3. Rejon Południowo-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPKS, EPPW, EPIR, EPLY, EPTM, EPKK. Stopniowo będzie rósł poziom zagrożenia wraz z intensywnością migracji i pojawiania się ptaków gniazdujących w tym rejonie. Szczególnie liczne będą ptaki wodne (gęsi, kaczki, łabędzie) na rozlewiskach w rejonie Parku Narodowego Ujście Warty oraz wzdłuż Odry. Ptaki wodne będą również liczne na innych zbiornikach wodnych, a nawet okresowych. Liczne stada gęsi regularnie przelatują dość nisko (poniżej 500 ft AGL) pomiędzy żerowiskami (np. na polach oziminy) a miejscami odpoczynku na zbiornikach wodnych. W drugiej połowie miesiąca można również spodziewać się powrotu bocianów białych na lęgowiska. Zagrożenie dla tras MRT będzie podwyższone przede wszystkim w zachodniej części rejonu oraz będzie zmienne w rejonach okresowych miejsc koncentracji ptaków wodnych (mapa 5).

 

 

2.4. Rejon Południowo-wschodni

Rejon wraz z lotniskami EPWA, EPMM, EPRA, EPDE. Zagrożenie będzie stopniowo wzrastać z uwagi na migrujące stada krukowatych (gawron, wrona, kawka), mew (siwa, śmieszka, białogłowa), a nawet gołębi (grzywacz). Tam gdzie lotniska są zlokalizowane w pobliżu znanych kolonii lęgowych gawrona (EPRA, EPDE), stada ptaków mogą częściej pojawiać się na i w sąsiedztwie lotnisk. Pod koniec miesiąca można spodziewać się pierwszych bocianów przylatujących na lotniska. Zagrożenie dla tras MRT utrzyma się na niskim poziomie choć należy liczyć się z lokalnym wzrostem z uwagi na migracje i lęgowiska ptaków i)(mapa 5).




3. MAPY

 

Mapa 1. Podział obszaru Polski na potrzeby przygotowywanej informa