Registration

All data are given in time UTC except for the places where it is expressly stated to the contrary, The data provided on this website are informative!!!


dla okresu - czerwiec 2019



                                                               Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych RP

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: CZERWIEC 2019


Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

2019



Projekt powstał zgodnie z umową nr 18/2019/JW2063 na rzecz Dowództwa Generalnego RSZ w Warszawie w ramach prac Zespołu Zadaniowego ds. opracowania i wdrożenia Programu Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych (POZS) w lotnictwie Sił Zbrojnych RP.

           Wykonawca:      dr Michał Skakuj    ekoaviation@michalskakuj.com

 

 

Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

CZERWIEC 2019

Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – CZERWIEC 2019. 5

1.1. Migracje/przeloty ptaków.. 5

1.2. Miejsca koncentracji 6

1.3. Lęgowiska. 6

1.4. Obszary MRT. 6

1.5. Lotniska. 7

1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji 7

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW... 9

2.1. Rejon Północno-wschodni 9

2.2. Rejon Północno-zachodni 9

2.3. Rejon Południowo-zachodni 10

2.4. Rejon Południowo-wschodni 10

3. MAPY. 12

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH – CZERWIEC 2019

 

Poniżej wskazano informacje dla okresu pełni migracji wiosennej (maj). Dla potrzeb szacowania ryzyka przeloty nad wskazanymi obszarami powinny być określone jako te z podwyższonym stopniem zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami pojedynczych śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi i  szybkimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Dodatkowymi elementami jest też liczba statków powietrznych. Przy przelocie kilku statków powietrznych przez obszar koncentracji ptaków ryzyko dla kolejnych (po pierwszym) statków powietrznych może wzrastać z uwagi na efekt przepłoszenia dużych gatunków ptaków przez pierwsze, nadlatujące maszyny. Jest to szczególnie istotne dla niskich przelotów śmigłowców w rejonach miejsc koncentracji gęsi. Ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.

Należy zachować ostrożność przy niskich przelotach nad dużymi kompleksami leśnymi, w tym lęgowiskami dużych gatunków szponiastych (bielik, orlik krzykliwy, kania ruda) oraz obszarami największego zagęszczenia gniazd bociana białego (mapa 2, 3, 4, 5). Minimalna bezpieczna wysokość przelotu pozwalająca na ograniczenie w dużym stopniu zarówno ryzyka kolizji jak i negatywnego oddziaływania na obszary i gatunki chronionych zwierząt to 2000 ft AGL.


1.1. Migracje/przeloty ptaków

Migracja będzie może być jeszcze intensywniejsza jedynie w pierwszej połowie czerwca w rejonie Wybrzeża, szczególnie w okresach dobrej pogody. Dotyczy to szczególnie obszaru Mierzei Wiślanej, Półwyspu Helskiego. Migracja będzie znacznie mniej intensywna i dotyczyć będzie m.in. średniej wielkości szponiastego - trzmielojada. Pozostała migracja drobnych ptaków będzie słabo zaznaczona i będzie szybko wygasać. Jednak wciąż zaleca się unikać niskich przelotów (poniżej 2000 ft AGL) wzdłuż Wybrzeża.

Aktualne informacje o intensywności migracji w rejonie zachodniej granicy Polski można znaleźć także na stronach programu FlySafe. Dane dla poszczególnych radarów meteorologicznych wskazanych na mapie.: http://www.flysafe-birdtam.eu/test_de/radar.html

1.2. Miejsca koncentracji  

W czerwcu większe koncentracje ptaków dotyczyć będą obszarów ich licznego gniazdowania. Dotyczy to szponiastych ale także ptaków wodno-błotnych (np. czaple, gęsi, kaczki, mewy i rybitwy) przede wszystkim w rejonach: Biebrzański Park Narodowego, Park Narodowy Ujście Warty oraz kompleksy stawów (np. w dolinie Milicza), płytkich zbiorników wodnych (np. jezioro Druzno). Większość tych obszarów objęta jest systemem ochrony Natura 2000 (tabela 1, mapa 2, 3). Z uwagi na warunki pogodowe większe skupiska ptaków mogą również występować lokalnie na obszarach  rozlewiskach popowodziowych. W miarę możliwości należy zachować ostrożność lub unikać przelotów w rejonach tego typu miejsc koncentracjami ptaków wodno-błotnych. Również w sąsiedztwie sortowni odpadów, ubojni i wysypisk śmieci stale będą występować skupiska nielęgowych ptaków np. kruka oraz dużych mew (srebrzysta, białogłowa)

1.3. Lęgowiska  

Aktywność ptaków szponiastych będzie podwyższona w rejonach największych lęgowisk dużych gatunków (bielik, orlik krzykliwy, orzeł przedni, kania ruda). Należy unikać niskich przelotów (poniżej 2000 ft AGL) nad większymi kompleksami leśnymi z uwagi na przypadki atakowania statków powietrznych przez ptaki (mapa 2, 3). Z uwagi na bardzo dużą populację lęgową bociana białego (ok 50 tys. par), uważa się go za jeden z najważniejszych gatunków ptaków dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego w Polsce. W gminach wschodniej Polski zagęszczenia mogą przekraczać 50 par/100 km2 (mapa 4). Wskazano również obszary Natura 2000 gdzie zagęszczenie par lęgowych szponiastych jest największe


1.4. Obszary MRT

Na poziom zagrożenia na MRT będą przede wszystkim wpływać lokalna aktywność ptaków w rejonach lęgowisk dużych gatunków (bocian biały, bielik, orlik krzykliwy, ptaki wodno-błotne). W czerwcu można spodziewać się zwiększonego poziomu zagrożenia przede wszystkim w północno-wschodniej części Polski (mapa 5).
 

1.5. Lotniska

Można spodziewać się ustabilizowania aktywności ptaków wykorzystujących tereny trawiaste lotnisk jako miejsca odpoczynku i żerowania. Dotyczy to także większych gatunków jak pustułka i myszołów, a także bocian, które w czerwcu dużo czasu spędzają w gniazdach wysiadują jaja. Dotyczy to także mniejszych gatunków jak skowronek, świergotki, a także szpak. Aktywność ptaków polujących w powietrzu na drobne owady: jerzyk, dymówka, oknówka może okresami bardzo wzrastać.  Część z nich będzie próbowała gniazdować na terenie lotnisk (np. oknówki). Należy również monitorować stojące poza hangarami statki powietrzne  w celu zapobiegania gniazdowaniu drobnych ptaków (np. pliszka siwa, kopciuszek). 


1.6. Obszary chronione i ważne miejsca koncentracji

Olbrzymia większość miejsc ważnych legowisk ptaków zlokalizowana jest na obszarach chronionych. Poniżej wskazano najważniejsze miejsca występowania ptaków na obszarach chronionych sieci Natura 2000 oraz w rejonach największych składowisk odpadów komunalnych (tabela 1, mapa 2).


Tabela 1. Nad wskazanymi obszarami dużych koncentracji ptaków oraz obszarami szczególne ważnych lęgowisk zalecane jest wykonywanie lotów na wysokości co najmniej 2000 ft AGL. Poniżej pokazano znane obszary większych koncentracji ptaków w maju. W tabeli wskazano miesiące, kiedy zagrożenie dla danego obszaru jest zazwyczaj największe (ZG). Informacje w formacie wms w zakresie obszarów Natura 2000 dostępne są na stronach http://natura2000.gdos.gov.pl/datafiles/index/ oraz  http://wms.gdos.gov.pl/geoserver/wms. W przypadku składowisk odpadów komunalnych (nr 14-18) wskazano punkt referencyjny, zalecenie obejmuje krąg 2 km od punktu.

 

Miejsca szczególnie istotnych koncentracji ptaków (nazwa oraz oznaczenie zgodnie z Natura2000)

Areas of important bird concentrations (name and code of the Natura 2000 network area),

NR

Obszar

MK

Gatunki/grupy gatunków ptaków

ZG

1

Ostoja Biebrzańska  PLB200006, Bagno Wizna PLB200005, Przełomowa Dolin Narwi PLB200008, Ostoja Narwiańska PLH200024

C

L

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

2

Bagienna Dolina Narwi PLB200001, Dolina Górnej Narwi PLB200007

C

L

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, rybitwy

III-VIII

3

PLB320005, Ujście Warty PLC800001

C, L

Gęsi, kaczki

IX-IV

5

Zatoka Pucka PL220005, Ujście Wisły PLB220004,

L

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, mewy

IX-IV

6

Zalew Wiślany PLB280010, Jezioro Drużno PLB280013

L

Gęsi, kaczki, mewy

IX-IV

8

Dolina Baryczy PLB020001

A, L

Gęsi, kaczki, ptaki wodno-błotne, mewy

IX-IV

12

Ostoja Warmińska PLB280015, Puszcza Piska PLB280008, Puszcza Augustowska PLB200002, Puszcza Knyszyńska PLB200003, Puszcza Białowieska PLC200004

L

Ptaki szponiaste, bocian biały

 

IV-VIII

13

Pogórze Przemyskie PLB180001, Góry Słonne PLB180003, Bieszczady PLC180003, Beskid Niski PLB180002,

L

Ptaki szponiaste

IV-VIII

14

Szadułki k. Gdańska,  N 54019’05 E 18032’30

C

Mewy, krukowate

I-XII

15

Łężyce k. Gdyni,  N 54031’30 E 18022’39

C

Mewy, krukowate

I-XII

16

Konin,  N 52016’28 E 18017’02

C

Mewy, kruki

I-XII

17

Łubna k. Warszawy,  N 52001’52 E 21008’52

C

Mewy, krukowate

I-XII

18

Świnoujście,  N 53052’26 E 14018’48

C

Mewy, krukowate

I-XII

 

Miejsca koncentracji ptaków (MK) oraz wysypiska odpadów (wartości dla czerwca):

AA – powyżej 100 000 ptaków,

A – 30 000 -100 000 ptaków,

B – 10 000 - 30 000 ptaków,

C – 5 000 -10 000 ptaków

L – ważne obszary lęgowisk



2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano specyficzne zagrożenia związane z występowaniem ptaków. W czerwcu na lotniskach będzie wzrastać obecność bociana białego, szczególnie jeśli prowadzone będą prace wykaszania obszarów trawiastych. Tam gdzie w pobliżu lotnisk znajdują się zbiorniki wodne lub kolonie krukowatych wzrośnie obecność np. śmieszki oraz gawrona. W rejonach gdzie występują okresowe gradacje owadów (np. ogrodnicy niszczylistki) można spodziewać się lokalnego dużego wzrostu obecności np. śmieszki, jerzyka, dymówki, oknówki.

 

2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnisk Sił Zbrojnych Początek czerwca to koniec wiosennej migracja ptaków. Niemniej wciąż w pogodnych dniach, szczególnie z dobrymi warunkami termicznymi lokalnie można oczekiwać aktywności większych gatunków ptaków (także znacznie powyżej 3000 ft AGL). Związanej już przede z okresem gniazdowania (bocian biały, bielik, orlik krzykliwy). Większe koncentracje wodno-błotnych (gęsi, kaczki, kormorany, rybitwy, mewy) będą dotyczyły lęgowisk w obrębie obszarów Natura 2000 (Biebrza, Narew, Zalew Wiślany, jez. Druzno). W tych rejonach oraz nad dużymi obszarami leśnymi Warmii i Mazur oraz Podlasia (np. Puszcza Napiwodzko-Ramucka, Piska, Augustowska, Białowieska, Knyszyńska) zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3, 4). Należy zwrócić uwagę na podwyższone ryzyko dla części MRT z uwagi na legowiska dużych ptaków (bocian biały, bielik, orlik krzykliwy), szczególnie w okresach dobrej pogody i dobrych warunków termicznych (mapa 5).


2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPPR, EPMB. W pogodnych dniach z dobrymi warunkami termicznymi lokalnie można oczekiwać zwiększonej aktywności ptaków (także znacznie powyżej 3000 ft AGL) związanej z okresem gniazdowania bocianów oraz dużych szponiastych (np. bielik, orlik krzykliwy, myszołów, kania ruda) (mapa 3, 4). Większe koncentracje wodno-błotnych (gęsi, kaczki, kormorany) będą dotyczyły lęgowisk w obrębie obszarów sieci Natura 2000 (np. rozlewiska Odry, rejon Zatoki Gdańskiej oraz płytkie jeziora jak jez. Druzno). Koncentracje mew lokalnie mogą być znaczne w rejonach portów i wysypisk odpadów komunalnych (np. w otoczeniu Gdyni, Gdańska, Pucka, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Przeloty ptaków pomiędzy wysypiskami śmieci a noclegowiskami w portach Gdyni i Gdańska zazwyczaj odbywają się na wysokości do 1000 ft AGL. Także nad obszarami leśnymi szczególnie Ostoi Drawskiej i Puszczy nad Drawą (lęgowiska bielik, orlik krzykliwy, kania ruda), zaleca się zachowanie ostrożności i wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2). Podwyższone ryzyko dla części MRT wynika z lokalizacji legowisk dużych gatunków ptaków (mapa 5).


2.3. Rejon Południowo-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPKS, EPPW, EPIR, EPLY, EPTM, EPKK. W pogodnych dniach lokalnie wzrastać będzie aktywności dużych gatunków ptaków (także znacznie powyżej 3000 ft AGL). Jednak aktywność tych gatunków będzie na tym obszarze mniejsza niż np. w północo-wschodniej Polsce z uwagi na znacznie mniejszą populację lęgową tych ptaków. Większe koncentracje wodno-błotnych (gęsi, kaczki, kormorany) będą dotyczyły lęgowisk w obrębie obszarów sieci Natura 2000 (Park Narodowy Ujście Warty, rozlewiska Odry, Noteci, Bzury). W wymienionych rejonach oraz nad większymi kompleksami leśnymi zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3, 4). Należy zwrócić uwagę na lokalnie podwyższone ryzyko dla części MRT z uwagi na legowiska dużych ptaków (głównie bocian biały, bielik, orlik krzykliwy, kania ruda), głównie wzdłuż zachodniej granicy Polski (mapa 5).


2.4. Rejon Południowo-wschodni

Rejon wraz z lotniskami EPWA, EPMM, EPRA, EPDE. W pogodnych dniach, szczególnie z dobrymi warunkami termicznymi lokalnie można oczekiwać aktywności większych gatunków ptaków (także znacznie powyżej 3000 ft AGL). Dotyczy to obszarowi gniazdowania taki gatunków jak: bocian biały, bielik, orlik krzykliwy (mapa 3, 4). Większe koncentracje wodno-błotnych (gęsi, kaczki, kormorany) będą dotyczyły lęgowisk w obrębie obszarów sieci Natura 2000, kompleksów zbiorników wodnych (Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie) i większych rzek (rozlewiska Wisły, Wieprza, Pilicy, Bugu). W wymienionych rejonach ważnych lęgowisk w