Registration

All data are given in time UTC except for the places where it is expressly stated to the contrary, The data provided on this website are informative!!!


dla okresu - wrzesień 2018

         

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w lotnictwie Sił Zbrojnych

Przewidywanie zagrożeniach związane z występowaniem ptaków: WRZESIEŃ 2018

 

 

Program Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych w Lotnictwie Sił Zbrojnych RP

 

2018

 

 


 

 

Projekt powstał zgodnie z umową nr 81/2018/JW2063 na rzecz Dowództwa Generalnego RSZ w Warszawie w ramach prac Zespołu Zadaniowego ds. opracowania i wdrożenia Programu Ograniczania Zagrożeń Środowiskowych (POZS) w lotnictwie Sił Zbrojnych RP.

 

Wykonawca:    dr Michał Skakuj    ekoaviation@michalskakuj.com


 

Informacja o zagrożeniach związanych z występowaniem ptaków dla okresu:

WRZESIEŃ 2018



Zawartość

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH - SIERPIEŃ 2018. 5

1.1. Migracje/przeloty ptaków.. 5

1.2. Miejsca koncentracji 6

1.3. Lęgowiska. 6

1.4. Obszary MRT. 6

1.5. Lotniska. 7

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW... 8

2.1. Rejon Północno-wschodni 8

2.2. Rejon Północno-zachodni 8

2.3. Rejon Południowo-zachodni 9

2.4. Rejon Południowo-wschodni 9

3. MAPY. 10

  

 

1. INFORMACJA O ZAGROŻENIACH - WRZESIEŃ 2018

Poniżej wskazano informacje dla końca okresu wczesnej jesieni (wrzesień). Dla potrzeb szacowania ryzyka przeloty nad wskazanymi obszarami powinny być określone jako te z podwyższonym stopniem zagrożenia BS (Bird Strike – kolizji z ptakami). Poziom ryzyka, przy tym samym stopniu zagrożenia, uzależniony jest od typu statku powietrznego oraz wysokości i prędkości lotu. Najniższy poziom ryzyka związany jest z wolnymi przelotami śmigłowców, najwyższy zaś z niskimi i  szybkimi przelotami samolotów turboodrzutowych. Dodatkowymi elementami jest też liczba statków powietrznych. Przy przelocie kilku statków powietrznych prze obszar koncentracji ptaków ryzyko dla ostatnich w kolejności statków powietrznych może wzrastać z uwagi na silniejszy efekt przepłoszenie dużych gatunków ptaków. Najbardziej ogólne informacje o zagrożeniach związanych z ptakami znajdują się w części ENR 5.6 w AIP Polska.

 

1.1. Migracje/przeloty ptaków

We wrześniu jesienna migracja osiąga już swoje maksimum dla części ptaków siewkowych (np. czajka, brodźce, biegusy, kuliki), szponiastych (orlik krzykliwy, błotnikach stawowy, trzmielojad). Koniec sierpnia, początek września to końcowy okres migracji bociana białego ale również początku migracji żurawia (migrują w ciągu dnia) i gęsi (migrują dniem jak i nocą). Dla dużej liczby drobnych ptaków Wróblowych rozpoczyna się intensywna migracja głównie w okresach nocnych. W okresach zachodnich i północnych wistów strumień migracji ptaków wzdłuż wybrzeża może być bardzo intensywny zarówno w nocy jak i w ciągu dnia. Dotyczy to przede wszystkim naturalnych wąskich obszarów lądu jak Półwysep Helski, Mierzeja Wiślana czy też rejony jezior nadmorskich. Na obszarach podmokłych, wzdłuż wybrzeża, w ujściach rzek do morza, na zbiornikach zaporowych koncentracje siewkowych oraz mew mogą sięgać wielu tysięcy ptaków. Także na lotniskach coraz liczniej będą pojawiać się mewy (głównie śmieszka, siwa, białogłowa, srebrzysta) oraz ptaki siewkowe (np. czajka, kulik wielki, siewka złota). Stada szpaków także w otoczeniu lotnisk mogą przekraczać 10 tysięcy osobników. W ciągu dnia odpowiednie warunki pogodowe (dobrej termiki) sprzyjają migracji i przelotom dużych szponiastych na wysokościach nawet powyżej 10000 ft AGL. Podobne warunki pogodowe będą sprzyjać intensywnej migracji orlika krzykliwego, trzmielojada w drugiej połowie miesiąca oraz generalnie większej aktywności dużych szponiastych w rejonach ich legowisk. Wcześniejsza niż zazwyczaj migracja bocian w tym roku, sprawia, że zagrożenie związana z tym gatunkiem na początku wrześniu będzie na niskim poziomie aby następnie zmaleć praktycznie do zera.

 

1.2. Miejsca koncentracji  

Z uwagi na początek migracji gęsi i innych ptaków wodno-błotnych wiele z nich będzie tworzyć duże koncentracje w rejonach zbiorników wodnych i rozlewisk (mapa 2, 3). Wrzesień to okres tworzenia coraz większych koncentracji szpaków, kiedy zgrupowania tych ptaków lokalnie mogą przekraczać 20 tys. osobników. Miejscami największych koncentracji mogą być także rozległe trzcinowiska na zbiornikach wodnych i w rejonie Zatoki Puckiej. Dotyczy to także lotnisk gdzie w pobliżu znajdują się ogródki działkowe, sady. We wrześniu najważniejsze miejsca koncentracji ptaków to tereny podmokłe, stawy hodowlane, łąki i pastwiska, oraz pola uprawne o zbiorach. Lokalne koncentracje zimujących bielików na stawach hodowlanych (np. w Dolinie Baryczy) mogą sięgać prawie 100 ptaków. Jedynie część miejsc dużych, lokalnych koncentracji ptaków obszarów objęta jest systemem ochrony Natura 2000 lub znajduje się w granicach Parków Narodowych.


1.3. Lęgowiska  

Aktywność dużych gatunków ptaków na legowiskach będzie już praktycznie zerowa. W Polsce w tym także na obszarach legowisk pozostają jedynie bieliki. Prawie wszystkie pozostałe gatunki dużych ptakówi) gniazdujące w Polsce odlatują na zimowiska położone od Europy Zachodniej po Bliski Wschód i Afrykę.

 

1.4. Obszary MRT

We wrześniu przede wszystkim koncentracje ptaków związane z migracją gęsi, kaczek, mew, siewkowych wpływają na poziom zagrożenia na MRT. Zwiększony poziom zagrożenia dotyczy okresów intensywnej migracji także w okresach nocnych. Migracja ta nad obszarem Polski zachodzi tzw. szerokim frontem. Jedynie wzdłuż wybrzeża zazwyczaj następuje zwiększenie intensywności i zagęszczenia strumienia migracji (nawet do ok. 2 mln. Ptaków/dobę np. nad Półwyspem Heskim, Mierzeja Wiślaną)(mapa 5).

 

1.5. Lotniska

Można spodziewać się wzrastającej aktywności ptaków wykorzystujących tereny trawiaste lotnisk jako miejsca odpoczynku i żerowania w trakcie migracji jesiennej. W wrześniu z uwagi na stopniowy wzrost intensywności migracji należy liczyć się ze wzrostem obecności gatunków ptaków w tym: siewkowych (czajka, siewka złota), mew (śmieszka, siwa, białogłowa, srebrzysta), szpaka, krukowatych (gawron, kawka), szponiastych (myszołów, pustułka, błotniak stawowy). Szpaki będą jeszcze liczniejsze niż w sierpniu a ich stada przekraczać mogą znacznie nawet 10 tys. osobników. Dotyczy to przede wszystkim lotnisk gdzie w pobliżu znajdując się ogródki działkowe oraz gospodarstwa z drzewami owocowymi (np. czereśnie, wiśnie). Zmieniać się będzie aktywność ptaków polujących w powietrzu na drobne owady: jerzyk – szybki spadek aktywności do zera, dymówka, oknówka – po początkowym wzroście pod koniec miesiąca nastąpi spadek liczebności tych gatunków.  

 

2. ZAGROŻENIA DLA WYDZIELONYCH OBSZARÓW 

Z uwagi na różnice w występowaniu ptaków i obszarów o podwyższonym poziomie zagrożenia, teren Polski podzielono na 4 części z odpowiednio przypisanymi jednostkami lotniczymi (mapa 1). Dla każdego obszaru scharakteryzowano specyficzne zagrożenia związane z występowaniem ptaków.

 

2.1. Rejon Północno-wschodni

Nie ma tu lotnik Sił Zbrojnych RP. W okresach dobrych warunków termicznymi.  można oczekiwać zwiększonej aktywności ptaków szponiastych głownie myszołowa oraz bielika, trzmielojad. Lokalnie zaczną się pojawiać duże koncentracje ptaków wodno-błotnych oraz siewkowych (gęsi, kaczki, czajki, siewki złote, czaple, kormoran, mewy). Dotyczy to szczególnie dużych otwartych terenów z niską roślinnością oraz zalewowych, podmokłych w obrębie obszarów Natura 2000 (Biebrza, Narew, Zalew Wiślany, jez. Druzno). Dlatego przede wszystkim nad obszarami chronionymi Natura 2000 (dolina Biebrzy i Narwi, obszary na Warmii i Mazurach oraz w rejonie Zalewu Wiślanego i jeziora Drużno) zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3, 4). Należy zwrócić uwagę na podwyższone ryzyko w okresie dziennym dla większości części MRT przede wszystkim w rejonie Mazur z uwagi na podwyższone prawdopodobieństwo kolizji z migrującymi dużymi gatunkami ptaków (żuraw, bielik, trzmielojad, myszołów), szczególnie w przy dobrych warunkach termicznych (mapa 3, 4).

 

2.2. Rejon Północno-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPSN, EPMI, EPDA, EPOK, EPPR, EPMB. Z uwagi na wzrost intensywności migracji jesiennej wzrastać będzie zagrożenie związane z takimi ptaki jak: gęsi (białoczelna, zbożowa, gęgawa), mewy (śmieszka, siwa, białogłowa), szpak, gawron. Coraz bardziej aktywne będą również szponiaste głównie w rejonach terenów otwartych (łąki, pola uprawne, rozlewiska, jeziora). Koncentracje ptaków wodno-błotnych (gęsi, siewkowe, mewy, kaczki, kormorany, żuraw) będą dotyczyć jesiennych miejsc koncentracji w obrębie obszarów sieci Natura 2000 (rozlewiska Odry, rejon Zalewu Szczecińskiego, południowa część Zatoki Gdańskiej, okolice jezior wzdłuż wybrzeża Bałtyku) zaleca się wykonywanie operacji lotniczych na wysokościach nie mniejszych niż 2 000 ft AGL  (mapa  2, 3, 4). Wzdłuż wybrzeża przeloty poniżej 2000 ft AGL do ok. 500 m od linii brzegowej (nad morzem i nad lądem) związane będą z podwyższonym zagrożeniem zarówno w ciągu dnia jak i w nocy. Duże skupiska mew będą występować w rejonach portów i wysypisk odpadów komunalnych (np. w otoczeniu Gdyni, Gdańska, Pucka, Helu, Darłowa, Ustki, Szczecina). Przeloty ptaków z wysypisk do portów (zazwyczaj tam zlokalizowane są noclegowiska) odbywają się na wysokościach do ok. 100 ft AGL. Należy zwrócić uwagę na podwyższone ryzyko w okresie dziennym dla dużej części MRT (szczególnie wzdłuż wybrzeża, w rejonie Drużno/Zalew Wiślany, miejsc koncentracji gęsi na wschód od ujścia Warty) z uwagi na migrację i koncentracje ptaków (mapa 4).

 

2.3. Rejon Południowo-zachodni

Rejon wraz z lotniskami EPKS, EPPW, EPIR, EPLY, EPTM, EPKK. Z uwagi na początek migracji ptaków lokalnie wzrośnie zagrożenie z tym związane. Największe zagrożeni związane będzie z rejonami rozlewisk i stawów hodowlanych (np. Park Narodowy Ujście Warty, rozlewiska Odry, Dolina Baryczy, wzdłuż Noteci, Bzury) i możliwymi większymi koncentracjami gęsi (gęgawa, białoczelna, zbożowa), kaczek (m.in. krzyżówka, czernica) i siewkowych (m.in. czajka, siewka złota) oraz żurawia (mapa  2, 3). Z uwagi na początek migracji gęsi, kaczek, żurawia wzrośnie zagrożenie dla tras MRT w rejonach ich koncentracji.

 

2.4. Rejon Południowo-wschodni

Rejon wraz z lotniskami EPWA, EPMM, EPRA, EPDE. Z uwagi na początek migracji ptaków lokalnie wzrośnie zagrożenie z tym związane. Większe koncentracje ptaków wodno-błotnych (gęsi, kaczki, siewkowe ale tez żuraw) mogą występować w rejonach zbiorników wodnych (np. Poleski Park Narodowy, kompleksy stawów hodowlanych) (mapa  2, 3). Z uwagi na początek migracji gęsi, kaczek, żurawia wzrośnie zagrożenie dla tras MRT w rejonach ich koncentracji. Należy również liczyć się z lokalnymi koncentracjami szpaków tam w rejonach ogródków działkowych sięgającymi nawet ponad 20000 ptaków. Należy także zwrócić uwagę na możliwość intensywnej migracji szponiastych (myszołów, błotniak stawowy, trzmielojad) i tym samym podwyższone ryzyko dla części tras MRT w tym rejonie (mapa 4).

  

3. MAPY

Mapa 1. Podział obszaru Polski na potrzeby przygotowywanej informacji o zagrożeniach dla ruchu lotniczego, związanych z występowaniem ptaków. Rejon Północno-wschodni (NE), Północno-zachodni (NW), Południowo-zachodni (SW) oraz Południowo-wschodni (SE)